Bulaşık makinesinde ahşap kaşık ve tahtalar, teflon veya yapışmaz tavalar, sert plastikler, şef bıçakları, kristal ve altın yaldızlı ürünler, alüminyum cezve/tepsiler ile kağıt etiketli kavanozlar yıkanmamalıdır. Bu eşyaların makinede yıkanması hem gıda güvenliği hem de makinenin çalışma düzeni açısından risk oluşturabilir. En güvenli yöntem, hassas eşyaları elde, ılık su ve doğal sabunla yıkamak; makineyi ise ayda bir boş halde sirkeli çalıştırmaktır.
Bulaşık makinesi kullanıcılarının en sık yaptığı hatalardan biri, mutfaktaki her eşyayı makineye atabilmek. Sabah.com.tr tarafından yayımlanan derlemede ise bu alışkanlığın hem gıda güvenliğini hem makinenin çalışma düzenini tehdit edebilecek sonuçları tek tek sıralanıyor.
Ortaya çıkan listede ahşap gereçlerden teflon tavaya, sert plastiklerden şef bıçağına kadar pek çok ürün bulunuyor. Aşağıdaki bölümlerde kullanıcıların araştırdığı 'bulaşık makinesinde ne yıkanmaz' sorusu yanıtlanıyor ve makine kaynaklı kimyasal kalıntılara karşı önerilen temizlik yöntemi aktarılıyor.
BULAŞIK MAKİNESİNE ATILMAMASI GEREKEN EŞYALAR NELERDİR?
Bulaşık makinesine atılmaması gereken eşyalar; ahşap kaşık ve tahtalar, teflon veya yapışmaz tavalar, sert plastikler, şef bıçakları, kristal ve altın yaldızlı ürünler, alüminyum cezve/tepsiler ile kağıt etiketli kavanozlardır.
Bulaşık makinesinde yıkanan her eşya aynı riski taşımaz; derlemede özellikle bu yedi grup için tek tek uyarı yapılıyor.
- Ahşap kaşık ve tahtalar
- Teflon veya yapışmaz tavalar
- Sert plastikler
- Şef bıçakları
- Kristal ve altın yaldızlı kadehler
- Alüminyum cezve ve tepsiler
- Kağıt etiketli kavanozlar
AHŞAP KAŞIK VE TEFLON TAVA MAKİNEDE NEDEN YIKANMAMALI?
Ahşap kaşık ve tahtalar deterjanı içine hapsedebildiği, teflon tavalar ise kaplaması aşınabildiği için bulaşık makinesinde yıkanmamalıdır.
Ahşap mutfak gereçlerinde risk, gözenekli yapıdan kaynaklanıyor. Sabah'taki derlemeye göre ahşap, makinedeki yüksek ısıda genleşiyor ve bu sırada deterjanı bünyesine hapsediyor. Durulama sırasında tam çıkmayan deterjan kalıntısı, örneğin sıcak çorba karıştırırken yemeğe sızabiliyor; içerikte bu durumun sindirim sistemi üzerinde doğrudan zarar oluşturabileceği ifade ediliyor.
Teflon ve yapışmaz tavaların makinede yıkanmasıyla ilgili uyarı ise yüzey kaplamasına yönelik. Tazyikli su ve sert kimyasalların teflon tabakasını mikroskobik düzeyde soyabileceği aktarılıyor. Açığa çıkan kimyasalların yalnızca tavada kalmayıp makineye yayılabileceği ve diğer bulaşıklara yapışabileceği de kaynaktaki ifadeler arasında.
BULAŞIK MAKİNESİNDE SERT PLASTİK VE ALÜMİNYUM YIKAMAK ZARARLI MI?
Kaynağa göre evet; sert plastikler yüksek ısıda yapısal bozulmaya uğrayabilir, alüminyum ürünler ise kimyasal aşınmayla partikül bırakabilir.
Sert plastikler hakkında, üzerinde 'BPA içermez' yazısı bulunsa bile makinedeki yüksek ısının yapısal bozulmaya neden olabileceği belirtiliyor. Isı etkisiyle fitalat gibi maddelerin buharlaşarak makinenin içindeki havaya ve diğer bulaşıklara bulaşabileceği ifade ediliyor.
Alüminyum cezve veya tepsilerdeki kararma ise görsel bir sorun olmaktan öteye taşınıyor. İçerikte, bu kararmanın kimyasal aşınma olduğu ve açığa çıkan alüminyum partiküllerinin vücutta birikerek uzun vadede sinir sistemi üzerinde olumsuz etki yaratabileceği öne sürülüyor.
ŞEF BIÇAĞI VE KRİSTAL KADEH BULAŞIK MAKİNESİNDE YIKANIR MI?
Şef bıçakları ve kristal kadehler bulaşık makinesinde yıkanmamalıdır; bıçaklar makineye fiziksel zarar verebilir, kristaller ise deterjanın aşındırması sonucu mikro çatlaklarla karşılaşabilir.
Büyük ve keskin bıçakların makine içindeki sarsıntıyla sepetlerdeki plastik korumayı çizebileceği belirtiliyor. Bu çiziklerin gövdede paslanma sürecini başlatabileceği ve motorun kısa sürede yanmasına yol açabileceği aktarılıyor.
Kristal kadeh ve altın yaldızlı ürünlerde risk farklı. Yüksek asitli deterjanların kristal yüzeyini aşındırabileceği, yüzeyde mikro yarıklar oluşabileceği ve bu yarıkların bakteri üremesi için uygun zemin hazırladığı ifade ediliyor. Bu durum camın yapısını bozarak hem ömrünü kısaltıyor hem görsel kalitesini düşürüyor.
KAĞIT ETİKETLİ KAVANOZ BULAŞIK MAKİNESİNE ATILIR MI?
Kağıt etiketli kavanozlar, etiketlerin sökülüp tahliye pompasını tıkaması nedeniyle bulaşık makinesine atılmamalıdır.
Üzerinde etiket bulunan kavanozların makineye konulması, içerikte 'pompa katili' olarak nitelendiriliyor. Sıcak suyun etkisiyle sökülen kağıt ve yapışkanlar, makinenin filtrelerini kısa sürede tıkayabiliyor ve yüksek maliyetli arızalara yol açabiliyor.
BULAŞIK MAKİNESİNDEKİ KİMYASAL KALINTILAR NASIL TEMİZLENİR?
Bulaşık makinesindeki kimyasal kalıntılardan korunmak için hassas eşyaları elde yıkamak, makineyi de ayda bir boş halde sirkeli çalıştırmak öneriliyor.
Mutfağı ve sağlığı korumanın temel yolu, yukarıda sıralanan riskli ürünleri makineye sokmamaktır. Derlemede, ahşap, plastik ve yapışmaz ürünlerin mutlaka elde, ılık su ve doğal sabunla yıkanması gerektiği vurgulanıyor.
Makine kaynaklı kalıntılara karşı ise ayda bir boş makinede sirkeli temizlik öneriliyor. Bu uygulamanın kimyasal kalıntıları temizlemeye yardımcı olduğu aktarılıyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Bulaşık makinesinde ahşap kaşık yıkanır mı?
Ahşap kaşık ve tahtalar bulaşık makinesinde yıkanmamalıdır. Gözenekli yapıları nedeniyle yüksek ısıda deterjanı içlerine hapsedebilir ve bu kalıntılar sonradan yemeğe karışabilir.
Teflon tava bulaşık makinesinde zarar görür mü?
Teflon veya yapışmaz tavalar makinede zarar görebilir. Tazyikli su ve sert kimyasallar kaplamanın mikroskobik düzeyde soyulmasına neden olabilir.
Bulaşık makinesinde plastik kap yıkamak neden önerilmez?
Sert plastikler yüksek ısıda yapısal bozulmaya uğrayabilir. İçerikte, 'BPA içermez' yazsa bile ısı etkisiyle fitalat gibi maddelerin açığa çıkabileceği belirtiliyor.
Bulaşık makinesi sirkeli temizlik ne sıklıkla yapılmalı?
Bulaşık makinesinin ayda bir kez boş halde sirkeli çalıştırılması öneriliyor. Bu uygulamanın kimyasal kalıntıların temizlenmesine yardımcı olduğu ifade ediliyor.
Bulaşık makinesinde şef bıçağı yıkanırsa ne olur?
Şef bıçakları makinede sarsıntıyla sepetlerin plastik korumasını çizebilir, gövdede paslanmayı tetikleyebilir ve makine arızalarına yol açabilir. Bu nedenle elde yıkanması gerekir.