Kademeli emekliliğe ilişkin resmîleşmiş bir kanun veya yürürlük tarihi kaynakta açıklanmadı. Sosyal Güvenlik Başmüfettişi İsa Karakaş düzenlemenin geleceği görüşünü paylaşırken, SGK Uzmanı Ersin Bayav olası yasal düzenleme için 2027 yılını işaret etti; bu tarih resmî takvim değil, uzman değerlendirmesidir.
8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için emeklilik koşullarının yeniden kademelendirilmesi talebi sürüyor. Konu, Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) temsilcilerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda yaptığı görüşmeyle yeniden gündeme geldi.
Kaynakta, Bakanlığın kademeli emeklilik düzenlemesine ilişkin kabul edilmiş bir yasa metni, Meclis takvimi ya da yürürlük tarihi duyurduğuna dair bilgi bulunmuyor. Bu nedenle uzmanların açıklamaları ve dernek tarafından savunulan şartlar, kesinleşmiş emeklilik koşulları olarak değerlendirilmemeli.
KADEMELİ EMEKLİLİK DÜZENLEMESİ İÇİN RESMÎ TARİH AÇIKLANDI MI?
Kademeli emeklilik düzenlemesi için resmî bir tarih kaynakta açıklanmadı.
2000 yılı ve sonrasında sigortalı olan çalışanlar, emeklilik şartlarının sigorta başlangıç tarihlerine göre yeniden düzenlenmesini talep ediyor. Kaynağa göre EMADDER temsilcilerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile yaptığı görüşme, bu talebin yeniden gündeme taşınmasına neden oldu.
Bununla birlikte görüşmenin ardından düzenlemenin yürürlüğe gireceğini gösteren bir Bakanlık açıklaması, kanun teklifi, kabul edilmiş yasa ya da kesin takvim bilgisi paylaşılmadı. Dolayısıyla mevcut aşamada kademeli emekliliğin uygulanacağı ve hangi tarihte başlayacağı kesinleşmiş değil.
Sosyal Güvenlik Başmüfettişi İsa Karakaş, 8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar bakımından “Emeklilikte kademe kesinlikle gelecek” değerlendirmesinde bulundu. Bu ifade Karakaş'ın görüşünü yansıtıyor; kaynakta bunun resmî karar olduğu yönünde bir bilgi yer almıyor.
- Gündeme gelmesine neden olan gelişme: EMADDER temsilcilerinin Bakanlık görüşmesi.
- Kaynakta yer almayan bilgiler: Kanunlaşma tarihi, yürürlük tarihi ve resmî yaş-prim tablosu.
- Kesinleşmeyen başlık: Kademeli emekliliğin uygulanıp uygulanmayacağı ve kapsamı.
KADEMELİ EMEKLİLİK 2027'DE ÇIKACAK MI?
Kademeli emekliliğin 2027'de çıkacağı kesinleşmedi; 2027, SGK Uzmanı Ersin Bayav'ın olası düzenleme için işaret ettiği yıldır.
Ersin Bayav, teknik altyapı ve aktüeryal hesaplamalar doğrultusunda olası bir yasal düzenleme için 2027 yılını işaret etti. Bayav'a göre hazırlıklar kademeli geçiş modeli üzerine kurulabilir ve 1999-2008 arasında işe giren yüz binlerce kişi aşamalı biçimde sisteme dahil edilebilir.
Bu değerlendirme, kaynakta yer alan uzman görüşüdür. 2027 için resmî bir yasa takvimi, başvuru tarihi veya uygulama başlangıcı açıklanmadığından, yıl bilgisi kesin emeklilik tarihi anlamına gelmiyor.
Karakaş ise düzenlemenin EYT benzeri biçimde bir anda yığılma yaratacak yapıda olmayabileceğini savundu. Kaynağa göre Karakaş, başlangıç yılı ve prim gününe dayalı bir yaş skalasıyla daha kademeli bir model kurulabileceği görüşünde.
- 2027 değerlendirmesi: SGK Uzmanı Ersin Bayav'ın olası düzenlemeye ilişkin öngörüsü.
- Resmî takvim durumu: Kaynakta açıklanmış değil.
- Olası kapsam olarak anılan dönem: 1999-2008 arasında işe girenler.
KADEMELİ EMEKLİLİKTE YAŞ VE PRİM ŞARTLARI NELER OLABİLİR?
Kademeli emeklilikte yaş ve prim şartları resmî olarak belirlenmedi; Karakaş, prim günü ve sigorta başlangıç yılına göre bir modelin uygulanabileceğini belirtti.
Karakaş'ın değerlendirmesine göre memurlar için 9 bin gün, SSK'lılar yani 4A kapsamındakiler için ise en az 7 bin gün prim şartının korunması muhtemel olabilir. Bu ifadeler yürürlükte olan ya da kabul edilmiş yeni bir kuralı değil, olası model hakkındaki değerlendirmeyi anlatıyor.
Karakaş, 9 Eylül 1999 sonrasında, özellikle 2000-2008 arasında işe girenler için tek bir yaş sınırı yerine sigorta başlangıç yılına göre kademeli yaş avantajı sağlanabileceğini dile getirdi. Böyle bir düzenlemenin hangi yaşları ve hangi sigortalılık statülerini kapsayacağı ise resmî biçimde açıklanmadı.
Kaynakta Karakaş'ın, askerlik borçlanması ve kademe bekleyenlerle birlikte konunun 4 milyondan fazla kişiyi ilgilendirdiği yönünde değerlendirmesine de yer verildi. Karakaş ayrıca EYT yasası kapsamında 38 yaşındaki bir kadının emekli olabildiği, 53 yaşındaki başka bir kadının ise beklemek zorunda kaldığı örneği üzerinden yaş eşitsizliğine dikkat çekti.
- Karakaş'ın olası model değerlendirmesi: Memurlar için 9.000 gün prim.
- Karakaş'ın olası model değerlendirmesi: 4A kapsamındakiler için en az 7.000 gün prim.
- Yaş kriteri önerisi: Sigorta başlangıç yılına göre kademeli yaş skalası.
- Resmî statü: Yaş ve prim şartları kesinleşmiş değil.
EMADDER'İN KADEMELİ EMEKLİLİK İÇİN SAVUNDUĞU TABLO NEDİR?
EMADDER'in savunduğu tabloda, sigorta giriş yılı ilerledikçe kadın ve erkekler için yaş ile prim günü şartı aşamalı olarak artıyor.
EMADDER'in savunduğu tabloda 9 Eylül 1999-2000 arası sigorta girişi bulunan kadınlar için 43 yaş ve 6 bin 400 prim günü, erkekler için 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü öngörülüyor. Bu tablo derneğin talebini gösteriyor; kaynakta devlet tarafından kabul edilmiş veya yürürlüğe konmuş bir düzenleme olduğu belirtilmiyor.
Öneriye göre 2001 girişlilerde kadınlar için 44 yaş ve 6 bin 475 gün, erkekler için 46 yaş ve 6 bin 475 gün şartı yer alıyor. 2002 girişliler için bu şartlar kadınlarda 45 yaş ve 6 bin 550 gün, erkeklerde 47 yaş ve 6 bin 550 gün olarak sıralanıyor.
Tabloda 2003 girişliler için kadınlarda 46 yaş ve 6 bin 625 gün, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 625 gün; 2004 girişliler için kadınlarda 47 yaş ve 6 bin 700 gün, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 700 gün öneriliyor. 2005'te kadınlar için 48 yaş ve 6 bin 775 gün, erkekler için 50 yaş ve 6 bin 775 gün şartı savunuluyor.
EMADDER'in tablosunda 2006 girişliler için kadınlarda 49 yaş ve 6 bin 850 gün, erkeklerde 51 yaş ve 6 bin 850 gün; 2007 girişliler için kadınlarda 50 yaş ve 6 bin 925 gün, erkeklerde 52 yaş ve 6 bin 925 gün bulunuyor. 2008 girişliler bakımından ise kadınlar için 51 yaş ve 7 bin gün, erkekler için 53 yaş ve 7 bin gün öneriliyor.
- 9 Eylül 1999-2000 arası: Kadın 43 yaş/6.400 gün, erkek 45 yaş/6.400 gün.
- 2001: Kadın 44 yaş/6.475 gün, erkek 46 yaş/6.475 gün.
- 2002: Kadın 45 yaş/6.550 gün, erkek 47 yaş/6.550 gün.
- 2003: Kadın 46 yaş/6.625 gün, erkek 48 yaş/6.625 gün.
- 2004: Kadın 47 yaş/6.700 gün, erkek 49 yaş/6.700 gün.
- 2005: Kadın 48 yaş/6.775 gün, erkek 50 yaş/6.775 gün.
- 2006: Kadın 49 yaş/6.850 gün, erkek 51 yaş/6.850 gün.
- 2007: Kadın 50 yaş/6.925 gün, erkek 52 yaş/6.925 gün.
- 2008: Kadın 51 yaş/7.000 gün, erkek 53 yaş/7.000 gün.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Kademeli emeklilik yasası çıktı mı?
Hayır. Kaynakta kademeli emekliliğe ilişkin yürürlüğe girmiş bir yasa veya resmî düzenleme bulunduğu bilgisi yer almıyor.
Kademeli emeklilik için 2027 tarihi kesin mi?
Hayır. 2027, SGK Uzmanı Ersin Bayav'ın olası yasal düzenleme için yaptığı değerlendirmedir; resmî takvim olarak açıklanmadı.
Kademeli emeklilik kimleri kapsayabilir?
Kaynakta, özellikle 9 Eylül 1999 sonrasında ve 1999-2008 arasında işe girenlerin olası bir kademeli modelde değerlendirilebileceği yönünde uzman görüşlerine yer verildi. Kesin kapsam resmî olarak açıklanmadı.
EMADDER'in kademeli emeklilik önerisinde 2008 girişliler için şartlar nedir?
EMADDER'in savunduğu tabloda 2008 girişli kadınlar için 51 yaş ve 7 bin gün, erkekler için 53 yaş ve 7 bin gün öneriliyor. Bu şartlar resmîleşmiş kurallar değildir.