Kademeli emeklilik henüz yasalaşmadı. 5 Aralık 2024'te milletvekili Ediz Ün tarafından TBMM Başkanlığı'na sunulan kanun teklifi komisyonda bekliyor; teklifte 1999-2008 arası işe başlayanlar için kadınlarda 43-49, erkeklerde 45-51 yaş ve 6250-6925 arasında değişen prim günü şartları öngörülüyor.
Kademeli emeklilik, 8 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olan milyonlarca çalışanın gündeminde. EYT düzenlemesinin ardından bir günlük veya birkaç aylık sigorta girişi farkının emeklilik yaşını 17-20 yıl uzatabilmesi, 1999-2008 arası sigortalılarda mağduriyet algısı yaratıyor. Bu kesim, emeklilik şartlarındaki keskin yaş farkının kademeli bir geçişle düzeltilmesini talep ediyor.
Bu kapsamda 5 Aralık 2024'te milletvekili Ediz Ün tarafından TBMM Başkanlığı'na kademeli emeklilik kanun teklifi sunuldu. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda görüşme yaparak kendi önerisini ve kademeli emeklilik tablosunu kamuoyuyla paylaştı. Aşağıdaki bölümlerde teklifin Meclis'teki durumu, önerilen tablo ve mevcut sistemdeki şartlar aktarılıyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK KANUN TEKLİFİ MECLİS'TE NE DURUMDA, YASALAŞTI MI?
Kademeli emeklilik kanun teklifi henüz yasalaşmadı; 5 Aralık 2024'te TBMM Başkanlığı'na sunulan teklif komisyonda görüşülmeyi bekliyor.
Kanun teklifini milletvekili Ediz Ün TBMM Başkanlığı'na sundu. Teklifin yasalaşması için önce Meclis komisyonunda görüşülmesi, ardından TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi gerekiyor. Genel Kurul'dan geçen metin Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulacak; onayın ardından Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek.
Bu nedenle 'kademeli emeklilik çıktı mı?' sorusunun yanıtı şu an için hayır. Bilgi tarihi itibarıyla komisyonun teklifi ne zaman görüşeceğine ilişkin bir tarih ise kaynakta belirtilmedi.
KADEMELİ EMEKLİLİK KANUN TEKLİFİNDE YAŞ VE PRİM GÜNÜ ŞARTI NELER?
Teklifte işe başlama tarihine göre kademeli biçimde artan yaş ve prim günü şartları yer alıyor: 1999-2008 arası girişler için kadınlarda 43-49, erkeklerde 45-51 yaş ve 6250-6925 prim günü öngörülüyor.
5 Aralık 2024'te TBMM Başkanlığı'na sunulan kanun teklifi, işe başlama tarihini esas alan bir tabloya dayanıyor. Teklif yasalaşırsa, 2008 Nisan ayına kadar geçen her sigorta başlangıç dönemi için farklı bir yaş ve prim günü uygulanacak. Tablo, mevcut sistemdeki 58-60 yaş ve 7000 prim günü şartına kıyasla 1999 sonrası sigortalılar için daha düşük bir kademeli geçiş öneriyor.
Kaynak metindeki tablonun ilk satırı, hemen sonraki satırla çakışan bir tarih aralığı içerdiği için yayından önce resmî teklif metninden veya ilgili kaynaktan doğrulanmalıdır.
- 8 Eylül 1999 - 31 Aralık 1999 arası işe başlayanlar: kadın 43, erkek 45, prim günü 6250
- 1 Ocak - 31 Aralık 2000 arası işe başlayanlar: kadın 43, erkek 45, prim günü 6325
- 1 Ocak - 31 Aralık 2001 arası işe başlayanlar: kadın 43, erkek 45, prim günü 6400
- 1 Ocak - 31 Aralık 2002 arası işe başlayanlar: kadın 43, erkek 45, prim günü 6475
- 1 Ocak - 31 Aralık 2003 arası işe başlayanlar: kadın 44, erkek 46, prim günü 6550
- 1 Ocak - 31 Aralık 2004 arası işe başlayanlar: kadın 45, erkek 47, prim günü 6625
- 1 Ocak - 31 Aralık 2005 arası işe başlayanlar: kadın 46, erkek 48, prim günü 6700
- 1 Ocak - 31 Aralık 2006 arası işe başlayanlar: kadın 47, erkek 49, prim günü 6775
- 1 Ocak - 31 Aralık 2007 arası işe başlayanlar: kadın 48, erkek 50, prim günü 6850
- 1 Ocak - 30 Nisan 2008 arası işe başlayanlar: kadın 49, erkek 51, prim günü 6925
KADEMELİ EMEKLİLİK TABLOSUNA GÖRE 1999-2008 ARASI SİGORTALILAR NE ZAMAN EMEKLİ OLACAK?
Teklif yasalaşırsa 1999-2008 arasında işe başlayanlar, giriş yılına göre kadınlarda 43-49, erkeklerde 45-51 yaş aralığında ve prim gününü tamamlamak şartıyla emekliliğe hak kazanabilecek.
Önerilen tabloya göre örneğin 2004 yılında sigortalı olan bir kadın 45, erkek ise 47 yaşında emekli olabilecek. 2006 girişlilerde bu yaş kadın için 47, erkek için 49'a; 1 Ocak-30 Nisan 2008 arası girişlilerde ise kadın için 49, erkek için 51'e yükseliyor.
Prim günü şartı da işe başlama yılına göre 6250'den başlayarak 6925'e kadar kademeli artıyor. Bu nedenle kesin emeklilik tarihi, kişinin doğum tarihi, sigorta başlangıcı ve prim ödeme süresine göre değişiyor.
Kaynakta teklifin yürürlük tarihiyle ilgili net bir düzenleme yer almadığı için 'hangi takvim yılında emekli olurum' sorusunun bireysel yanıtı, yasanın kesinleşmesi ve SGK hesaplamasının ardından netleşecektir.
8 EYLÜL 1999 SONRASI SİGORTALILAR İÇİN MEVCUT EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER?
Mevcut sistemde 9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 arasında sigortalı olan kadınlar 58, erkekler 60 yaşında ve 7000 prim günüyle emekli olabiliyor; 1 Mayıs 2008 sonrası girişlilerde ise 7200 prim günü ve kademeli yaş şartı uygulanıyor.
8 Eylül 1999 öncesinde ilk kez sigortalı olanlar EYT kapsamında değerlendiriliyor. Bu grupta yaş şartı aranmıyor; 5000-5975 prim günü ve kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl sigortalılık süresi şartı bulunuyor. Yaşını doldurup primi yetmeyenler için 15 yıl sigortalılık ve 3600 günle kısmi emeklilik hakkı da mevcut.
9 Eylül 1999 ila 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar için kadınlarda 58 yaş ve 7000 prim günü, erkeklerde 60 yaş ve 7000 prim günü şartı uygulanıyor. Alternatif olarak 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim günü de kabul ediliyor.
1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olanlar ise 7200 prim gününe tabi. Bu grupta kadınlar için 58, erkekler için 60 yaşından başlayan emeklilik yaşı kademeli olarak 65'e kadar çıkıyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Kademeli emeklilik yasası çıktı mı?
Hayır, kademeli emeklilik henüz yasalaşmadı. 5 Aralık 2024'te TBMM'ye sunulan kanun teklifi komisyonda görüşülmeyi bekliyor.
Kademeli emeklilikte prim günü kaç olacak?
Kanun teklifinde işe başlama yılına göre 6250 ile 6925 prim günü arasında kademeli bir tablo öngörülüyor.
2000 sigorta girişliler ne zaman emekli olabilir?
Teklif yasalaşırsa 2000 yılında sigortalı olan kadınlar 43, erkekler 45 yaşında ve 6325 prim günüyle emekli olabilecek.
Emeklilikte Adalet Derneği ne talep ediyor?
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nda görüşme gerçekleştirerek 1999-2008 arası sigortalılar için kademeli emeklilik tablosu önerisini paylaştı.
Kademeli emeklilik ne zaman yürürlüğe girecek?
Henüz yasalaşmadığı için yürürlük tarihi de açıklanmadı. Teklifin komisyon ve Genel Kurul sürecinden geçerek Cumhurbaşkanı onayı ve Resmî Gazete yayımı sonrasında yürürlüğe girmesi gerekiyor.