Okul gıdası kapsamında enerji içecekleri, gazlı içecekler, aromalı içecekler, kızartmalar, cipsler, çikolata ve şekerlemeler, kremalı veya çikolata dolgulu kek ve bisküviler, hamurlu ve şerbetli tatlılar, çiğ köfte ile tatlandırıcı içeren yiyecek ve içecekler okul kantinlerinde satılmayacak. Buna karşılık mevsimine uygun taze meyveler, çiğ tüketilebilen mevsim sebzeleri, en fazla 30 gramlık kuru meyve ve tuzsuz kuruyemiş porsiyonları, en fazla 250 ml taze sıkılmış meyve ve sebze suyu, süt ve süt ürünleri, tam buğday ekmeği, yumurta, içme suyu, doğal mineralli su ve şekersiz sakızlar Okul Gıdası Logosu kapsamında yer alıyor. Kaynak metinde uygulamanın resmî başlangıç tarihi belirtilmiyor.
Okul kantinlerinde satılacak ürünlere ilişkin yeni düzenleme, Türk Böbrek Vakfı'nın (TBV) okul eğitimleri deneyimiyle birlikte gündeme geldi. TBV Başkanı Timur Erk, uygulamanın devrim niteliğinde bir değişime zemin hazırladığını belirterek projeyi hayata geçirenlere teşekkür etti.
Okul gıdası kapsamı yalnızca kantinlerde hangi ürünlerin satılacağıyla sınırlı tutulmuyor; TBV Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, çocukların beslenme çantası için de önerilerde bulundu ve kantinlerde ulaşılabilecek sağlıklı seçenekleri sıraladı. Kaynak metinde düzenlemenin resmî başlangıç tarihine ilişkin bir bilgi yer almıyor.
OKUL KANTİNLERİNDE HANGİ ÜRÜNLER SATILMAYACAK?
Okul gıdası kapsamında enerji içecekleri, gazlı içecekler, aromalı içecekler, kızartmalar, cipsler, çikolata ve şekerlemeler, kremalı veya çikolata dolgulu kek ve bisküviler, hamurlu ve şerbetli tatlılar, çiğ köfte ile tatlandırıcı içeren yiyecek ve içecekler satılmayacak.
TBV Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, uygulamayla birlikte çocukların sağlıklı beslenme alışkanlıklarını olumsuz etkileyebilecek ürünlerin okul ortamındaki erişiminin sınırlandırılmasının hedeflendiğini belirtti. Aydın, kapsam dışında kalan ürünleri şöyle sıraladı: "Bu kapsamda; enerji içecekleri, gazlı içecekler, aromalı içecekler, kızartmalar, cipsler, çikolata ve şekerlemeler, kremalı veya çikolata dolgulu kek ve bisküviler, hamurlu ve şerbetli tatlılar, çiğ köfte ile tatlandırıcı içeren yiyecek ve içecekler okul gıdası kapsamında olmayacak."
- Enerji içecekleri
- Gazlı içecekler
- Aromalı içecekler
- Kızartmalar
- Cipsler
- Çikolata ve şekerlemeler
- Kremalı veya çikolata dolgulu kek ve bisküviler
- Hamurlu ve şerbetli tatlılar
- Çiğ köfte
- Tatlandırıcı içeren yiyecek ve içecekler
OKUL GIDASI LOGOSU KAPSAMINDA OKUL KANTİNLERİNDE HANGİ ÜRÜNLER SATILACAK?
Okul Gıdası Logosu kapsamında mevsimine uygun taze meyveler, çiğ tüketilebilen mevsim sebzeleri, en fazla 30 gramlık kuru meyve porsiyonları, en fazla 30 gramlık tuzsuz kuruyemişler, en fazla 250 ml taze sıkılmış meyve ve sebze suyu, süt, yoğurt, ayran ve peynir çeşitleri, tam buğday ekmeği, yumurta, içme suyu, doğal mineralli su ve şekersiz sakızlar satılabilecek.
Diyetisyen Gökçen Efe Aydın, okul kantinlerinde öğrencilerin ulaşabileceği sağlıklı seçeneklere dikkat çekti. Aydın, meyve tüketimine ilişkin tercihi şu sözlerle açıkladı: "Çocukların meyveyi meyve olarak tüketmesi, meyve suyu tüketimine göre daha doğru bir tercih. Kuruyemiş ve kuru meyvelerde ise 30 gramlık porsiyon kontrolü önemli."
Kuruyemiş ve kuru meyve ürünlerinde porsiyon üst sınırı 30 gram, taze sıkılmış meyve ve sebze suyunda ise 250 ml olarak belirtiliyor. Kuruyemişlerin tuzsuz, sakızların şekersiz olması kapsamın koşulları arasında yer alıyor.
- Mevsimine uygun taze meyveler
- Çiğ tüketilebilen mevsim sebzeleri
- En fazla 30 gramlık kuru meyve porsiyonları
- En fazla 30 gramlık tuzsuz kuruyemişler
- En fazla 250 ml taze sıkılmış meyve ve sebze suyu
- Süt, yoğurt, ayran ve peynir çeşitleri
- Tam buğday ekmeği
- Yumurta
- İçme suyu
- Doğal mineralli su
- Şekersiz sakızlar
OKUL KANTİNLERİNDE YENİ DÖNEM NE ZAMAN BAŞLIYOR?
Kaynak metinde okul kantinlerindeki yeni dönemin resmî başlangıç tarihi belirtilmiyor.
Haberde uygulama, okul kantinlerinde "yeni dönem" ifadesiyle duyuruluyor; ancak yürürlük tarihi, geçiş takvimi veya denetim sürecine ilişkin bir bilgi aktarılmıyor. Bu nedenle kantinlerde hangi tarihten itibaren yeni ürün listesinin uygulanacağı bu içerikte netleşmiyor.
TBV Başkanı Timur Erk'in açıklaması ile diyetisyen değerlendirmeleri, düzenlemenin gündeme geldiği dönemdeki bilgileri yansıtıyor. Uygulamanın takvimi ve kapsamına ilişkin resmî duyuruların takip edilmesi gerekiyor.
BESLENME ÇANTASINDA HANGİ YİYECEKLER OLMALI?
TBV Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın'a göre kuru meyve, tuzsuz kuruyemiş ve süt, tam buğday ekmeğiyle hazırlanmış peynirli sandviç, ayran ve taze meyve gibi seçenekler beslenme çantasında yer alabilir.
Aydın, okul kantinlerindeki düzenlemelerin yanı sıra çocukların evden okula götürdüğü beslenme çantasının da sağlıklı beslenmenin önemli bir parçası olduğunu belirtti. Diyetisyen, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: "Öğrencilerin okula gitmeden önce kahvaltı yapması önemli. Özellikle ilkokul çağındaki çocukların evden sağlıklı beslenme çantası götürmesinin desteklenmesi gerekir."
Aydın, dengeli beslenme ve hareketli yaşamın erken yaşlarda kazandırılmasının koruyucu sağlık açısından önemli olduğunu ifade etti.
- Kuru meyve
- Tuzsuz kuruyemiş
- Süt
- Tam buğday ekmeğiyle hazırlanmış peynirli sandviç
- Ayran
- Taze meyve
TÜRK BÖBREK VAKFI OKUL GIDASI DÜZENLEMESİNİ NASIL DEĞERLENDİRDİ?
TBV Başkanı Timur Erk, uygulamanın devrim niteliğinde bir değişime zemin hazırladığını belirterek projeyi hayata geçiren bakanlara ve bürokratlara teşekkür etti.
Türk Böbrek Vakfı, yaklaşık 15 yıldır sürdürdüğü okul eğitimleri tecrübesiyle uygulamada önemli bir rol üstleniyor. TBV Başkanı Timur Erk, "Bakanlarımıza ve bürokratlarımıza bu önemli projeyi hayata geçirdikleri için hem vakfımız hem de bir vatandaş olarak gönülden teşekkür ediyorum. Çocukların sağlığı hepimizin ortak sorumluluğu" dedi.
Erk, okul gıdası konusunun yalnızca kantinlerde hangi ürünlerin satılacağıyla sınırlı kalmadığını vurgulayarak beslenme alışkanlıklarının kronik hastalıkların önlenmesindeki rolüne dikkat çekti: "Çocukların gelecekteki sağlık durumu kronik hastalıkların önlenmesi açısından bugün kazanacakları beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan ilişkili. Aşırı tuz ve şeker tüketimi ile sağlıksız beslenme ve hareketsiz yaşam obezite, hipertansiyon ve diyabetin yanı sıra böbrek sağlığı açısından da ciddi riskler oluşturuyor."
TBV Başkanı, açıklamasını "Geleceğimiz olan çocukların sağlıklı yetişmeleri hayati bir öneme sahip" sözleriyle tamamladı.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Okul kantinlerinde cips, çikolata ve gazlı içecek satılacak mı?
Satılmayacak. Kaynakta aktarılan okul gıdası kapsamına göre enerji içecekleri, gazlı ve aromalı içecekler, kızartmalar, cipsler, çikolata ve şekerlemeler ile kremalı veya çikolata dolgulu kek ve bisküviler kapsam dışında yer alıyor.
Okul kantinlerinde kuruyemiş ve kuru meyve porsiyonu ne kadar olmalı?
En fazla 30 gram. TBV Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, kuruyemiş ve kuru meyvelerde 30 gramlık porsiyon kontrolünün önemli olduğunu belirtti; kapsamda tuzsuz kuruyemişler ve en fazla 30 gramlık kuru meyve porsiyonları sayılıyor.
Okul kantinlerinde taze sıkılmış meyve suyu kaç mililitre olabilir?
En fazla 250 ml. Taze sıkılmış meyve ve sebze suyu, 250 ml sınırıyla Okul Gıdası Logosu kapsamındaki ürünler arasında yer alıyor.
Çocuklar okula gitmeden önce kahvaltı yapmalı mı?
Diyetisyen Gökçen Efe Aydın'a göre öğrencilerin okula gitmeden önce kahvaltı yapması önemli. Aydın, özellikle ilkokul çağındaki çocukların evden sağlıklı beslenme çantası götürmesinin desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Okul kantinlerinde şekersiz sakız satılabilecek mi?
Evet. Şekersiz sakızlar, kaynakta aktarılan Okul Gıdası Logosu kapsamındaki ürünler arasında sayılıyor. Aynı kapsamda içme suyu ve doğal mineralli su da yer alıyor.