Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emeklilik için yaş şartını doldurmuş ancak prim gün sayısını tamamlayamamış sigortalılar için çeşitli borçlanma seçenekleri sunuyor. Bu seçenekler sayesinde eksik prim günleri çalışmadan tamamlanabiliyor ve emeklilik planlamasında önemli bir avantaj sağlanıyor.
Doğum ve askerlik borçlanmasının yanı sıra yurt dışı süreleri ve isteğe bağlı sigorta gibi yöntemlerle de prim günleri artırılabiliyor. Ancak bu imkanlar her sigortalı için aynı sonucu doğurmuyor; kişinin mevcut durumu, sigorta başlangıç tarihi ve diğer şartlar da belirleyici oluyor.
BORÇLANMA İLE ERKEN EMEKLİLİK MÜMKÜN MÜ?
Emeklilik için gerekli prim gününü tamamlayamayanlar, çalışmadan da bu eksikliği giderebilir. Özellikle doğum yapmış kadınlar ve askerlik hizmetini tamamlayan erkekler, belirli süreleri borçlanarak eksik primlerini kapatma şansına sahip. Doğum borçlanmasıyla kadın sigortalılar her çocuk için 720 gün, toplamda üç çocuk için 2 bin 160 gün kazanabilirken, erkek sigortalılar da askerlik sürelerini borçlanarak emeklilik tarihlerini öne çekebiliyor.
Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları için de borçlanma imkanı mevcut. Yurt dışında geçirilen süreler borçlanılarak Türkiye'deki emeklilik hesabına dahil edilebiliyor. Özellikle kadınlar için 18 yaşından sonra yurt dışında geçirilen sürelerin borçlanılması, çalışma şartı aranmadan gerçekleştirilebiliyor. Ancak bu süreler, Bağ-Kur kapsamında değerlendirildiği için emeklilik planlamasında dikkate alınmalı.
Borçlanma, eksik prim günlerini tamamlamanın yanı sıra bazı durumlarda sigorta başlangıç tarihini de geriye çekebiliyor. Bu durum, özellikle sigorta başlangıcından önce askerlik yapmış olan erkek sigortalılar için geçerli. Sigorta başlangıcının geriye çekilmesi, emeklilik tarihini öne alabiliyor.
Bununla birlikte, borçlanma hakkı herkes için sınırsız bir prim günü satın alma imkanı sunmuyor. Kişinin borçlanabileceği süreler, kanunda belirlenen şartlarla sınırlı. Bu nedenle, borçlanma yapmadan önce mevcut prim günleri ve sigorta başlangıç tarihi dikkatlice değerlendirilmelidir.
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA VE BAĞ-KUR İHYA UYGULAMASI
Çalışmayan ancak emeklilik için prim ödemek isteyenler için isteğe bağlı sigorta önemli bir seçenek. 18 yaşını doldurmuş ve Türkiye'de ikamet eden kişiler, SGK'ya başvurarak isteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödeyebilirler. Ancak bu yöntemle ödenen primler Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor ve emeklilik planlaması yapılırken bu durum göz önünde bulundurulmalı.
Bağ-Kur prim borçları nedeniyle hizmet süreleri dondurulmuş kişiler için ise ihya uygulaması devreye giriyor. İhya, dondurulan hizmet sürelerinin yeniden canlandırılması anlamına geliyor ve bu süreler emeklilik hesabına dahil edilebiliyor.
BORÇLANMA BEDELLERİ VE PRİM KAZANIMI
Borçlanma bedelleri, prime esas kazanç üzerinden hesaplanıyor. Örneğin, 2026 yılı için doğum borçlanmasının günlük alt sınırı 352,32 TL, askerlik ve diğer borçlanmalarda ise günlük tutar 495,45 TL olarak belirlenmiş durumda. Bu rakamlar, alt sınır üzerinden yapılan hesaplamaları gösteriyor. Daha yüksek prime esas kazanç tercih edilmesi halinde ödenecek tutar da artıyor.
Borçlanma hakkı yalnızca doğum ve askerlik süreleriyle sınırlı değil. Mevzuatta farklı meslek ve hizmet grupları için de borçlanma seçenekleri bulunuyor. Ücretsiz izin süreleri, avukatlık stajları ve yurt dışında geçirilen öğrenim süreleri gibi çeşitli dönemler borçlanılabiliyor.