Evet, Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki Çayönü Tepesi'nde yürütülen 2026 kazılarında M.Ö. 6900-6800 yıllarına tarihlenen yaklaşık 5 metrekarelik bir madencilik atölyesi keşfedildi. Atölyede ham ve yarı işlenmiş malakitler, bakır boncuklar ve farklı bakır nesneler bulundu.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığındaki kazı ekibi, Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki Çayönü Tepesi'nde çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda yerleşimin batı bölümünde yaklaşık 5 metrekarelik bir madencilik işliği ortaya çıkarıldı.
Atölyenin merkezinde taş döşemeli bir çalışma alanı ve çevresinde en az altı dikme deliği tespit edildi. Buluntular, üretimin belirli aşamalar halinde organize edildiğini gösteriyor.
ÇAYÖNÜ TEPESİ'NDEKİ 9 BİN YILLIK MADENCİLİK ATÖLYESİ NEREDE BULUNDU?
Çayönü Tepesi'ndeki 9 bin yıllık madencilik atölyesi, yerleşimin batı bölümünde keşfedildi.
Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki Çayönü Tepesi'nde 2026 yılı kazıları kapsamında çalışma yürüten ekip, yaklaşık 5 metrekarelik bir madencilik işliğini ortaya çıkardı. İşlik, yerleşimin batı bölümünde yer alıyor.
Atölyenin merkezinde taş döşemeli bir çalışma alanı, çevresinde ise en az altı dikme deliği bulunuyor. Araştırmacılar, bu deliklerin çalışma alanını örten hafif bir yapı ya da gölgelikle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor.
9 BİN YILLIK MADENCİLİK ATÖLYESİNDE NELER BULUNDU?
Atölyede ham ve yarı işlenmiş malakitler, işlenmiş malakit parçaları, bakır boncuklar ve farklı bakır nesneler bulundu.
İşliğin merkezinde 18 malakit parçası ele geçti. İşlik ve yakın çevresindeki buluntuların sayısı 24-25'e ulaşırken, daha geniş kazı alanında tespit edilen malakit ve bakır nesnelerin toplam sayısı yaklaşık 42 olarak açıklandı.
Bu buluntular arasında ham malakit, yarı işlenmiş malakit, işlenmiş malakit parçaları, bakır boncuklar ve farklı bakır nesneler yer alıyor. Ham maddeden yarı işlenmiş örneklere ve tamamlanmış nesnelere kadar üretimin farklı aşamalarının aynı yerde bulunması, keşfin önemini artırıyor.
- 18 malakit parçası: işliğin merkezinde bulundu
- 24-25 buluntu: işlik ve yakın çevresinde tespit edildi
- Yaklaşık 42 malakit ve bakır nesne: daha geniş kazı alanında tespit edildi
ÇAYÖNÜ'NDE MADENCİLİK NE ZAMAN BAŞLADI, KAÇ YIL SÜRDÜ?
Çayönü'nde bakır ve malakit kullanımı yaklaşık M.Ö. 9100 yıllarında başladı; madencilik geleneğinin yaklaşık 2 bin yıl sürdüğü belirtiliyor.
Bölgedeki önceki bulgular, bu maddelerin yaklaşık M.Ö. 9100 yıllarından itibaren kullanıldığını gösteriyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da yeni keşfin, Çayönü'ndeki madencilik geleneğinin yaklaşık 2 bin yıl boyunca devam ettiğine ilişkin önemli kanıtlar sunduğunu belirtti.
ÇAYÖNÜ TEPESİ NEDEN ÖNEMLİ BİR NEOLİTİK YERLEŞİM?
Çayönü Tepesi, göçebe yaşamdan yerleşik hayata ve avcı-toplayıcılıktan üretici topluluklara geçişi belgelemesi nedeniyle dünyanın en önemli Neolitik yerleşimlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Yerleşimdeki izler M.Ö. 12 binlere kadar uzanıyor. Bu özelliğiyle Çayönü Tepesi, yalnızca madencilik açısından değil, insanlığın avcı-toplayıcılıktan üretici topluluklara geçiş sürecini anlamak açısından da önem taşıyor.
Yeni keşfedilen atölye ise binlerce yıl önce yaşayan insanların yalnızca bakırı kullandığını değil, üretimi belirli alanlarda ve belirli aşamalar halinde organize ettiğini ortaya koyması bakımından dikkat çekiyor.
9 BİN YILLIK MADENCİLİK ATÖLYESİNDEKİ BULUNTULAR İÇİN HANGİ ANALİZLER YAPILACAK?
Buluntular üzerinde radyokarbon ve arkeometrik analizlerin yapılması bekleniyor.
Yapılacak radyokarbon ve arkeometrik analizlerin, 9 bin yıllık madencilik atölyesinin sırlarını daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarması bekleniyor. Bu analizlerin, atölyenin kullanım süresi ve üretim sürecine ilişkin daha fazla veri sağlaması öngörülüyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Çayönü Tepesi nerededir?
Çayönü Tepesi, Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde yer almaktadır.
9 bin yıllık madencilik atölyesi hangi döneme tarihleniyor?
Atölyenin M.Ö. 6900-6800 yıllarına tarihlendiği belirtiliyor.
Çayönü Tepesi kazılarını kim yürütüyor?
Kazılar, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında sürdürülüyor.
Çayönü'nde kaç malakit parçası bulundu?
Atölyenin merkezinde 18 malakit parçası bulundu. İşlik ve yakın çevresindeki buluntuların sayısı 24-25'e, daha geniş kazı alanındaki malakit ve bakır nesnelerin toplam sayısı ise yaklaşık 42'ye ulaşıyor.
Çayönü'nde madencilik geleneği kaç yıl sürdü?
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'a göre, Çayönü'ndeki madencilik geleneği yaklaşık 2 bin yıl boyunca devam etti.