Kaynakta aktarılan depremler arasında en büyüğü 9,2 büyüklüğündeki 1964 Alaska Depremi'dir. Onu 2004 Hint Okyanusu ve 2011 Tohoku depremleri izler; listede ayrıca 1952 Severo-Kurilsk, 2010 Concepción, 1965 Rat Adası ve 1950 Assam-Tibet depremleri yer alır. 'En büyük 10 deprem' başlığına rağmen kaynak metinde 1., 9. ve 10. sıradaki depremler açıklanmadığından liste eksiktir.
Dünyanın en büyük depremleri listeleri, hem levha hareketlerinin yıkıcı gücünü hem de tsunamilerin yol açtığı felaketleri gösteriyor. Kaynakta 'Dünya eksenini bile yerinden oynattı! İşte dünyada kaydedilen en büyük 10 deprem!' başlığıyla sunulan galeri içeriğinde sekizinci sıradan ikinci sıraya kadar yedi depremin ayrıntısı paylaşılıyor.
Yayımlanan içerikte 1950 Assam-Tibet, 1965 Rat Adası, 2010 Şili, 1952 Rusya, 2011 Japonya, 2004 Hint Okyanusu ve 1964 Alaska depremleri bulunuyor. Listenin 10., 9. ve 1. sırasındaki depremler kaynak metinde yer almadığı için yalnızca kaynakta doğrulanan bölüm aktarılmıştır.
DÜNYADA KAYDEDİLEN EN BÜYÜK DEPREMLER HANGİLERİDİR?
Kaynakta aktarılan en büyük depremler, 8. sıradaki 1950 Assam-Tibet depreminden 2. sıradaki 1964 Alaska depremine kadar uzanan yedi büyük sarsıntıdır.
Kaynak metinde 8. ile 2. sıra arasındaki depremler listeleniyor; büyüklükler 8,7 ile 9,2 arasında değişiyor. Galeri başlığı 'en büyük 10 deprem' dese de listenin 1., 9. ve 10. sırası metinde yer almıyor.
2010 Şili'deki 8,8 büyüklüğündeki Concepción Depremi yaklaşık 3 dakika sürdü; deniz altı kırığı nedeniyle tsunami uyarıları yayıldı ve Japonya'dan Kaliforniya'ya 53 ülke alarma geçti. Şili, 1939, 1953 ve 1960'ta da büyük depremlerle karşılaşmıştı.
- 8. Assam-Tibet Depremi (Hindistan/Tibet, 15 Ağustos 1950): Karada kaydedilen en güçlü sarsıntı; büyüklüğü kaynakta belirtilmedi.
- 7. Rat Adası Depremi (Alaska, 1965): 8,7 büyüklüğünde, büyük tsunamiye neden oldu.
- 6. Concepción Depremi (Şili, 27 Şubat 2010): 8,8 büyüklüğünde, yaklaşık 3 dakika sürdü.
- 5. Severo-Kurilsk Depremi (Rusya, 4 Kasım 1952): 9,0 büyüklüğünde, kentin neredeyse tamamını yıktı.
- 4. Tohoku Depremi (Japonya, 11 Mart 2011): 9,1 büyüklüğünde, ülkenin kaydedilen en büyük depremi.
- 3. Hint Okyanusu Depremi (Endonezya, 26 Aralık 2004): 9,1 büyüklüğünde, 228 bin can kaybına yol açtı.
- 2. Alaska Depremi (ABD, 27 Mart 1964): 9,2 büyüklüğünde, kaynakta verilen en büyük deprem.
DÜNYANIN EN BÜYÜK DEPREMİ HANGİSİDİR?
Kaynakta verilen depremler arasında en büyük sarsıntı, 27 Mart 1964'te meydana gelen 9,2 büyüklüğündeki Alaska depremidir; bu, Kuzey Amerika'yı etkileyen en büyük sismik olay olarak aktarılıyor.
2. sırada verilen Alaska depremi, neredeyse 1.000 kilometrelik bir fay hattının kırılması sonucu oluştu ve yaklaşık 5 dakika sürdü. Deprem sırasında Anchorage kentinde yollar çöktü, altyapılar yıkıldı.
Meydana gelen tsunami dalgaları Alaska kıyılarının yanı sıra diğer Pasifik kıyılarını da etkiledi. 'En büyük 10 deprem' listesinin 1. sırası kaynak metinde verilmediği için Alaska depreminin tüm zamanların en büyüğü olduğu söylenemez.
TOHOKU DEPREMİ DÜNYA EKSENİNİ KAYDIRDI MI?
Evet; kaynağa göre 11 Mart 2011'deki Tohoku depremi, Dünya ekseninde 10-25 santimetrelik bir sapmaya neden oldu.
Deprem, Japonya'nın kuzeydoğu açıklarında, kıyıya 72 kilometre mesafede meydana geldi. Sarsıntı, Honshu Adası'nın 2,4 metre doğuya kaymasına yol açtı.
40 metreyi aşan tsunami dalgaları kıyı kentlerini tamamen sildi; en büyük felaketlerden biri de Fukushima Daiichi nükleer santralinde yaşandı. Elektrik kesintisi nedeniyle soğutma sistemleri durdu ve reaktörde erime meydana geldi.
Deprem, kaydedilen en büyük Japon depremi olarak nitelendiriliyor.
EN BÜYÜK DEPREMLERDE KAÇ KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ?
Kaynakta net sayı verilen depremlerde 1950 Assam-Tibet depreminde yaklaşık 4 bin 800, 2011 Tohoku depreminde 22 binden fazla ve 2004 Hint Okyanusu depreminde yaklaşık 228 bin kişi hayatını kaybetti.
1950 Assam-Tibet Depremi, Hint ve Avrasya levhalarının çarpışması sonucu oluştu; hem Hindistan hem de Tibet'te büyük yıkıma neden oldu. Hindistan'da 70 köy tamamen yıkıldı ve toplam 4 bin 800 kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
2011 Tohoku Depremi, 22 binden fazla kişinin yaşamını yitirmesine yol açtı. 2004 Hint Okyanusu Depremi ise deniz tabanında 20 metreyi aşan yükselmeye neden oldu; oluşan dev tsunami dalgaları 14 ülkeyi vurdu ve yaklaşık 228 bin kişinin ölümüne yol açtı. En çok can kaybı Endonezya, Sri Lanka, Hindistan ve Tayland'da yaşandı.
Rat Adası Depremi'nde bölgedeki nüfusun seyrek olması sayesinde can kaybı sınırlı kaldı. Severo-Kurilsk'te ise tahminlere göre kasabanın yarısı hayatını kaybetti; ilk tsunami dalgasından sonra güvenli olduğunu düşünerek evlerine dönen birçok kişi ikinci büyük dalgayla yaşamını yitirdi. 2010 Concepción Depremi'ndeki can kaybına ilişkin kaynakta net bir veri yer almıyor.
BÜYÜK DEPREMLERİN TSUNAMİ ETKİLERİ NELER OLDU?
Kaynakta aktarılan büyük depremlerin birçoğu tsunami oluşturdu; 1965 Rat Adası Depremi Shemya Adası'nda 10 metrelik, Hawaii kıyılarında ise 1 metrelik dalgalara yol açtı.
1965 Rat Adası Depremi, Aleut Adaları zincirinin bir parçası olan Rat Adası açıklarında meydana geldi. Bu depremin yol açtığı tsunami sonucunda 304 kilometre uzaklıktaki Shemya Adası'nda 10 metrelik dalgalar kaydedildi; Hawaii kıyılarında dalga yüksekliği 1 metreye ulaştı.
1952 Severo-Kurilsk Depremi'nde ilk tsunami dalgasından sonra güvenli olduğunu sanarak evlerine dönen birçok kişi ikinci büyük dalga sonrasında hayatını kaybetti. Felaketin ardından kent daha yüksek bir yere taşınarak yeniden inşa edildi.
SIKÇA SORULAN SORULAR
1964 Alaska depremi ne kadar sürdü?
1964 Alaska depremi, yaklaşık 1.000 kilometrelik bir fay hattının kırılmasıyla oluştu ve yaklaşık 5 dakika boyunca devam etti.
2011 Tohoku depreminde kaç kişi hayatını kaybetti?
2011 Tohoku depreminde 22 binden fazla kişi yaşamını yitirdi; 40 metreyi aşan tsunami dalgaları kıyı kentlerini yok etti.
Fukushima Daiichi nükleer santralinde neden erime meydana geldi?
Depremin ardından elektrik kesintisi nedeniyle soğutma sistemleri durdu ve reaktörde erime meydana geldi.
1965 Rat Adası depremi Hawaii kıyılarını nasıl etkiledi?
1965 Rat Adası Depremi'nin oluşturduğu tsunami, Hawaii kıyılarında yaklaşık 1 metre yüksekliğinde dalgalara neden oldu.
1950 Assam-Tibet depreminde kaç köy yıkıldı?
1950 Assam-Tibet Depremi'nin ardından Hindistan'da 70 köy tamamen yıkıldı.