Ebola, insanlarda ve memeli hayvanlarda şiddetli, genellikle ölümcül seyreden kanamalı ateşe yol açan bir RNA virüsüdür. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus'un 3 Eylül 2026'daki açıklamasına göre Ebola salgını, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusunda devam ediyor ve vaka sayısı 6 bini, ölüm sayısı 3 bini aştı. Virüs hava yoluyla değil; enfekte kişinin vücut sıvılarıyla doğrudan temas veya bu sıvılarla kirlenmiş eşyalar yoluyla bulaşıyor.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Ebola salgınına ilişkin açıklamasında vaka sayısının 6 bini, ölüm sayısının ise 3 bini geçtiğini duyurdu. Ghebreyesus, bu salgının kayıtlara geçen en büyük ikinci ve şimdiye kadar görülen en hızlı yayılan salgın olduğunu belirtti.
Bu açıklama sonrasında Ebola virüsünün ne olduğu, nerede görüldüğü, nasıl bulaştığı ve hangi belirtileri gösterdiği yeniden aratılmaya başlandı. Aşağıdaki bölümlerde DSÖ verileri ışığında virüsün tanımı, KDC'deki salgının durumu, bulaşma yolları ve aşı çalışmalarına dair bilgiler yer alıyor.
EBOLA SALGINI ŞU AN NEREDE GÖRÜLÜYOR?
Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusundaki Ituri eyaletinde Ebola salgını sürüyor; DSÖ Genel Direktörü'ne göre bu salgın, vaka sayısı 6 bini ve ölüm sayısı 3 bini aşan bir boyuta ulaştı.
3 Eylül 2026 tarihli DSÖ açıklamasını aktaran Tedros Adhanom Ghebreyesus, KDC'deki Ebola salgınının kayıtlara geçen en büyük ikinci ve şimdiye kadar görülen en hızlı yayılan salgın olduğunu belirtti. KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün açıklanmasının ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.
Yetkililere göre salgına, mayıs ayında patlak veren Bundibugyo Ebola varyantı neden oluyor. Bundibugyo varyantı için onaylanmış bir tedavi veya aşı bulunmuyor.
- Salgının merkezi: KDC'nin doğusundaki Ituri eyaleti
- Salgın ilanı: 15 Mayıs
- Vaka sayısı 6 bini, ölüm sayısı 3 bini geçti
EBOLA VİRÜSÜNÜN KULUÇKA SÜRESİ NE KADAR, HANGİ BELİRTİLERE YOL AÇAR?
Ebola virüsünün kuluçka süresi 2 ile 21 gün arasında değişiyor ve belirtiler aniden başlıyor; kaynakta ilerleyen dönemde böbrek ve karaciğer yetmezliği ile iç ve dış kanamalar görüldüğü aktarılıyor.
Ebola virüsü, insanlarda ve memeli hayvanlarda şiddetli, çoğunlukla ölümcül seyreden kanamalı ateşe yol açan Filoviridae ailesinden bir RNA virüsüdür. Virüs ilk kez 1976'da Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Ebola Nehri yakınlarında tanımlanmıştır.
Virüs, kuluçka süresinin ardından ani belirtilerle kendini gösterebilir. İlerleyen safhalarda böbrek ve karaciğer yetmezliği; diş eti, dışkı veya cilt altı kanamaları gibi iç ve dış kanamalar yaşanabileceği bilgisi verilmektedir.
- Kuluçka süresi: 2-21 gün
- İlerleyen dönem belirtileri: böbrek ve karaciğer yetmezliği
- İç ve dış kanamalar: diş eti, dışkı veya cilt altı kanamaları
EBOLA VİRÜSÜ NASIL BULAŞIR, HAVA YOLUYLA GEÇER Mİ?
Ebola virüsü hava yoluyla yani damlacık ve solunum yoluyla bulaşmaz; ancak enfekte bir kişinin vücut sıvılarıyla doğrudan temas veya bu sıvılarla kirlenmiş eşyalar aracılığıyla bulaşıcıdır.
Ebola'nın doğal taşıyıcıları meyve yarasalarıdır. Yarasalardan veya virüsü taşıyan maymun, şempanze ve antilop gibi orman hayvanlarından insanlara temas yoluyla geçiş olabilir.
İnsandan insana bulaşma ise hasta kişinin kan, tükürük, ter, kusmuk veya idrar gibi vücut sıvılarıyla doğrudan temas halinde gerçekleşir. Bu sıvılarla kirlenmiş iğne ve kıyafet gibi eşyalar da virüsün yayılmasına neden olabilir.
- Hayvandan insana: meyve yarasaları ve virüsü taşıyan orman hayvanlarıyla temas
- İnsandan insana: vücut sıvılarıyla doğrudan temas ve bu sıvılarla kirlenmiş eşyalar
- Hava yoluyla ve damlacık yoluyla bulaşma görülmez
EBOLA VİRÜSÜNÜN ÖLÜM ORANI NEDİR?
Ebola virüsünün ortalama ölüm oranı yaklaşık yüzde 50'dir; salgına göre bu oran yüzde 25 ile yüzde 90 arasında değişebilir.
Yetkililerin verdiği bilgiye göre virüsün ortalama ölüm oranı yaklaşık yüzde 50 civarındadır. Ancak oran, salgının özelliklerine göre yüzde 25 ile yüzde 90 arasında değişkenlik gösterebilir.
Kaynakta erken teşhisin ve sıvı-elektrolit desteği gibi yoğun bakım önlemlerinin hayatta kalma şansını belirgin şekilde artırdığı vurgulanıyor.
EBOLA VİRÜSÜNE KARŞI AŞI VE TEDAVİ VAR MI?
Ebola virüsünün en yaygın türü olan Zaire ebolavirüsüne karşı Ervebo gibi onaylanmış aşılar ve antikor bazlı tedaviler mevcut; mayısta KDC'de etkili olan Bundibugyo varyantı için onaylanmış aşı ya da tedavi bulunmuyor.
DSÖ tarafından aktarılan bilgiye göre Bundibugyo virüsüne karşı iki yeni aşı, İngiltere ve Kanada'da güvenlik denemelerinden geçiyor. Ghebreyesus, önceki salgınların çoğundan sorumlu Zaire ebolavirüsüne karşı onaylanmış bir aşı olduğunu ancak bu aşının Bundibugyo virüsüne karşı etkili olup olmadığının bilinmediğini söyledi.
DSÖ, ekim veya kasım ayında KDC'de başlayacak olan etkinlik denemelerine üç aday aşının da dahil edilmesi için ortaklarıyla birlikte çalışıyor. Zaire ebolavirüsü için geliştirilmiş Ervebo gibi aşılar ve antikor bazlı ilaç tedavileri, bu türe karşı mevcut seçenekler arasında.
- Zaire ebolavirüsü: Ervebo gibi onaylı aşılar ve antikor bazlı ilaçlar
- Bundibugyo varyantı: onaylı aşı veya tedavi yok, İngiltere ve Kanada'da iki aday aşı deneniyor
- DSÖ'nün KDC'de ekim veya kasım ayında etkinlik denemelerine başlaması planlanıyor
EBOLA SALGINI TARİHTE HANGİ ÜLKELERDE GÖRÜLDÜ?
Ebola ilk kez 1976 yılında Sudan'ın Nzara ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıktı; en geniş yayılım ise Batı Afrika'daki Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 arasında yaşandı.
KDC'deki ilk salgın, Ebola Nehri yakınlarındaki bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmiştir. Virüs Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmaya başladı ve 2014-2017 salgınında Gine, Liberya ile Sierra Leone'de yaklaşık 30 bin kişiye bulaştı.
Aynı dönemde hastaların 11 binden fazlasının hayatını kaybettiği aktarılıyor. Bu salgın, Batı Afrika'da çok sayıda ülkeyi etkileyen en büyük Ebola salgını olarak kayıtlara geçmişti.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Ebola virüsü hangi hayvanlardan bulaşır?
Meyve yarasaları Ebola virüsünün doğal taşıyıcısıdır; maymun, şempanze ve antilop gibi orman hayvanları da virüsü taşıyabilir ve temas yoluyla insanlara bulaşabilir.
Ebola'nın kuluçka süresi ne kadar?
Ebola virüsünün kuluçka süresi 2 ile 21 gün arasında değişir ve belirtiler aniden başlar.
DSÖ'nün açıkladığı son Ebola vaka sayısı nedir?
DSÖ Genel Direktörü'nün 3 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre KDC'deki Ebola salgınında vaka sayısı 6 bini, ölüm sayısı ise 3 bini geçmiştir.
Bundibugyo varyantına karşı aşı var mı?
Bundibugyo varyantına karşı henüz onaylanmış bir aşı bulunmuyor; İngiltere ve Kanada'da iki aday aşının güvenlik denemeleri sürüyor.