Kademeli emeklilik düzenlemesinde son durum, özellikle 2000 sonrası sigorta girişi bulunan milyonlarca kişinin gündemindeki yerini koruyor. Emeklilikte Adalet Derneği'nin (EMADDER) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nezdinde gerçekleştirdiği görüşmenin ardından, kademeli emeklilik bekleyen vatandaşların beklentisi yeniden yükseldi. 1999 sonrası sigorta başlangıcı olanlar, olası yeni düzenlemeye ilişkin yapılacak açıklamaları ve atılacak adımları yakından takip ediyor.
Kademeli emeklilik konusunda henüz yasalaşmış resmi bir düzenleme veya yürürlüğe giren bir kanun bulunmuyor. Görüşmenin detayları ve olası yeni düzenlemeye ilişkin gelişmeler merak edilirken, kademeli emeklilik bekleyen milyonlar gözünü hükümetten gelecek açıklamalara çevirmiş durumda. Kademeli emeklilikte son durum, bu nedenle 1999 sonrası sigorta girişi olanlar için belirsizliğini koruyor.
HÜKÜMETTEN YAŞ İNDİRİMİ MESAJI: GÜNDEMDE DEĞİL
EMADDER, bu süreçte hazırladığı kademeli emeklilik modelini Bakanlığa sundu. Model, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının ve prim gününün kademeli olarak yükseltilmesini öneriyor. Böylece 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi bulunan milyonlarca çalışanın durumu yeniden gündeme taşınmış oldu.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilileri ve hükümet kanadı, mevcut emeklilik sisteminde yeni bir yaş indirimi veya EYT benzeri bir esnetme çalışmasının gündemde olmadığını açıklamıştı.
TBMM komisyonlarında muhalefet partileri tarafından sunulmuş çeşitli teklifler yer alsa da, torba yasa paketlerinde hükümet eliyle hazırlanmış resmi bir kademeli emeklilik taslağı yer almıyor.
Resmi kaynaklardan yeni bir yasal adım veya kanun teklifi açıklaması gelmediği sürece, mevcut yaş ve prim şartları geçerliliğini koruyor. Bu tablo, kademeli emeklilik beklentisinin henüz yasal bir karşılığa dönüşmediğini gösteriyor.
MEVCUT MEVZUATTAKİ EMEKLİLİK ŞARTLARI
Mevcut mevzuata göre 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan SSK'lılar için emeklilik şartı kadınlarda 58 yaş ve 7.000 prim günü olarak uygulanıyor.
Erkeklerde ise emeklilik için 60 yaş ve 7.000 prim günü şartı aranıyor. Bu dönemde sigortalı olanlar için 4.500 günle kısmi emeklilik imkânı da geçerliliğini sürdürüyor.
Kademeli emeklilik talebi tam da bu yaş ve prim şartlarını düşürmeyi hedefliyor.
EMADDER MODELİNDE KADEMELİ ARTIŞ NASIL İŞLİYOR
EMADDER'in Bakanlığa sunduğu modelde, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının ve prim gününün kademeli olarak yükseltilmesi öneriliyor.
Modelin başlangıç noktasında, 1999-2000 yılları arasında sigorta girişi bulunan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşında ve 6.400 prim günüyle emekli olabilmesi öngörülüyor.
Sonraki her sigorta giriş yılında emeklilik yaşının 1 yıl, prim şartının ise 75 gün artırılması teklif ediliyor.
Modelde yıllara göre öngörülen şartlar şöyle sıralanıyor: 1999-2000 arası kadın 43, erkek 45 yaş ve 6.400 prim günü; 2001'de kadın 44, erkek 46 yaş ve 6.475 prim günü; 2002'de kadın 45, erkek 47 yaş ve 6.550 prim günü; 2003'te kadın 46, erkek 48 yaş ve 6.625 prim günü.
2004'te kadın 47, erkek 49 yaş ve 6.700 prim günü; 2005'te kadın 48, erkek 50 yaş ve 6.775 prim günü; 2006'da kadın 49, erkek 51 yaş ve 6.850 prim günü; 2007'de kadın 50, erkek 52 yaş ve 6.925 prim günü; 2008'de ise kadın 51, erkek 53 yaş ve 7.000 prim günü hedefleniyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK TALEBİ MECLİS GÜNDEMİNDE
Kademeli emeklilik talebi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne taşınmış durumda. Bu konuda hazırlanan kanun teklifleri ve yazılı soru önergeleri Meclis'e sunuldu.
Meclis'e sunulan tekliflerde işçi, memur ve sözleşmeli personel için kademeli emeklilik sistemi getirilmesi hedefleniyor.
Ancak teklifin yasalaşması için komisyon ve Genel Kurul süreçlerinin tamamlanması gerekiyor. Bu süreç tamamlanmadan kademeli emekliliğin yürürlüğe girmesi mümkün görünmüyor.
Süreç tamamlanana kadar kademeli emeklilik beklentisi, resmi bir düzenlemenin yokluğunda gündemde kalmaya devam ediyor.