Kanada'nın petrol zengini Alberta eyaleti, bağımsızlık yolunda kritik bir oylamaya hazırlanıyor. Ekim ayında gerçekleşecek oylamada seçmenler, eyaletin Kanada'nın bir parçası olarak kalması veya bağımsızlık sürecinin başlatılması için oy kullanacak.
Oylamada, "Alberta Kanada’dan ayrılmalı mı?" sorusu doğrudan yöneltilmeyecek. Bunun yerine, eyaletin Kanada'dan ayrılması konusunda hukuki sürecin başlatılması veya Kanada'nın bir parçası olarak kalması seçenekleri sunulacak. İkinci seçeneğin kazanması durumunda, bağımsızlık ilanı için anayasal süreç başlayacak.
BAĞIMSIZLIK TARTIŞMALARI ALEVLENİYOR
Bağımsızlık talebi, eyalette gerçekleştirilen toplantıların ardından vatandaş girişimiyle ortaya çıktı. Bu kampanya kapsamında 300 binden fazla imza toplandı. Ancak eyalet mahkemesi, süreci durdurarak, yerli topluluklarla gerekli danışma sürecinin yürütülmediğine hükmetti.
Alberta Başbakanı Danielle Smith, mahkeme kararını temyize taşıdıklarını ve oylamanın yapılacağını açıkladı. Smith, bağımsızlık talebinin göz ardı edilemeyeceğini belirtti. Öte yandan, Kanada'da kalmayı savunan gruplar da kampanyalarını hızlandırdı.
Eski Alberta Başbakan Yardımcısı Thomas Lukaszuk liderliğindeki 'Forever Canadian' grubu, birlikten yana 400 binden fazla imza topladı. Bu durum, eyalette bağımsızlık yanlıları ile Kanada ile birlikteliğin sürmesini isteyenler arasında yoğun bir kampanya dönemine yol açtı.
Ayrılık hareketinin öncülerinden Mitch Sylvestre ve avukat Jeffrey Rath, federal hükümet politikalarının Alberta ekonomisini olumsuz etkilediğini savunuyor. Hareketin temel dayanaklarından biri, 'batı yabancılaşması' söylemi. Bu görüşü savunanlar, Alberta’nın ekonomik katkısının karşılığını yeterince alamadığını ve önemli kararların Ottawa’daki federal yönetim tarafından alındığını düşünüyor.
Bazı ayrılıkçı isimlerin, ABD yönetimiyle temasa geçerek bağımsız bir Alberta için olası finansal destek seçeneklerini görüştüğü iddiaları gündeme geldi. Ancak bu konuda hareket içerisinde görüş ayrılıkları bulunuyor. Bazıları tam bağımsızlığı savunurken, bazıları ise ayrılık tehdidinin Ottawa karşısında pazarlık gücü sağlayabileceğini düşünüyor.
KAMPANYALAR HIZ KAZANDI
Oylama yaklaşırken her iki taraf da seçmen desteğini artırmak için çalışmalarını yoğunlaştırıyor. Ayrılık yanlıları, özellikle kırsal bölgelerdeki güçlü desteklerini Edmonton ve Calgary gibi büyük kentlere taşımayı hedefliyor. Let Alberta Decide ve Alberta Prosperity Project gibi gruplar, seçmenleri taşımak, sosyal medya kampanyaları ve mitinglerle katılımı artırmak için çaba gösteriyor.
Birlik yanlıları ise Forever Canadian ve Alberta's Voice gibi gruplar aracılığıyla Kanada kimliğini ve birlik mesajını ön plana çıkarıyor. Bu gruplar özellikle kararsız seçmenleri hedefleyerek "Kanada ile kalma" yönündeki desteği güçlendirmeyi amaçlıyor.
KANADA'NIN BÜTÜNLÜĞÜ TEHDİT ALTINDA MI?
Anketler, Kanada ile birlikten yana olanların halen önde olduğunu gösterse de, kararsız seçmenlerin oranının düşük olması kampanyaların ağırlıklı olarak seçmenleri sandığa götürme yarışına dönüşmesine neden oluyor. Alberta Başbakanı Danielle Smith, ayrılıkçıların federal hükümete yönelik ekonomik eleştirilerinde bazı noktalarda haklı olduklarını kabul etse de kendisinin Kanada'da kalma yönünde oy kullanacağını açıkladı.
Kanada Başbakanı Mark Carney ve muhalefet lideri Pierre Poilievre, Alberta'nın ülke açısından önemine dikkat çekerek Kanada'nın birlik ve bütünlüğünün korunması çağrısında bulundu. Ekim ayında yapılacak oylama, doğrudan bağımsızlık kararı vermeyecek olsa da Alberta'nın Kanada'dan ayrılma ihtimalini ilk kez resmi ve anayasal bir sürecin merkezine taşıyabilecek kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.