New York'ta 2. sınıftan 8. sınıfa kadar devlet okulu öğrencilerinin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ araçlarına, 2026-2027 eğitim yılı için bir yıllık moratoryum ilan edildi. Karar yaklaşık 600 bin öğrenciyi kapsıyor. Öğretmenlerin ders planlaması ve bazı idari işler için yapay zekâ kullanması ise araçların şehir eğitim sisteminin güvenlik standartlarına uyması koşuluyla sürecek.
New York'ta devlet okullarında okuyan 2. sınıftan 8. sınıfa kadar öğrencilerin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ araçlarına, 2026-2027 eğitim yılı boyunca ara verilecek. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve Okullar Şansölyesi Kamar Samuels tarafından duyurulan bir yıllık moratoryum yaklaşık 600 bin öğrenciyi kapsıyor; şehir yönetimi kararı ABD'deki en geniş kapsamlı öğrenci odaklı yapay zekâ kısıtlamalarından biri olarak tanımlıyor.
Karar, velilerin çocuklarının sınıfta yapay zekâ destekli programlar kullandığını okul toplantılarında öğrenmesiyle başlayan ve 2025'te gündeme gelip mayıs ayında alevlenen tartışmanın ardından alındı. New York yönetimi yapay zekâyı tümüyle dışlamıyor: öğretmenlerin kullanımı sürerken lise öğrencileri için yapay zekâ okuryazarlığı modülleri ve öğretmen gözetiminde pilot programlar planlanıyor.
NEW YORK'TA OKULLARDA YAPAY ZEKÂ YASAĞI HANGİ SINIFLARI KAPSIYOR?
New York'ta yasak, 2. sınıftan 8. sınıfa kadar öğrencilerin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ araçlarını kapsıyor ve yaklaşık 600 bin devlet okulu öğrencisini ilgilendiriyor.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve Okullar Şansölyesi Kamar Samuels, 2026-2027 eğitim yılı için 2. sınıftan 8. sınıfa kadar öğrencilerin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ araçlarına bir yıllık moratoryum ilan etti.
Şehir yönetimi bu kararı, ABD'deki en geniş kapsamlı öğrenci odaklı yapay zekâ kısıtlamalarından biri olarak tanımlıyor. Moratoryum yaklaşık 600 bin devlet okulu öğrencisini kapsıyor. Kaynakta yasağın hangi gün başlayacağı belirtilmiyor; karar "2026-2027 eğitim yılı" ifadesiyle duyurulmuş durumda.
Düzenleme, çocukların evde kendi hesaplarını açıp yapay zekâ kullanmasına değil, okul içinde öğrenciye dönük üretken yapay zekâ araçlarına yönelik. Öğrencilerin özel ihtiyaçlarına yönelik bazı yardımcı teknolojiler ise kapsam dışında tutuluyor.
- Kapsam: 2. sınıftan 8. sınıfa kadar öğrencilerin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ araçları
- Süre: 2026-2027 eğitim yılı boyunca bir yıllık moratoryum
- Etkilenen öğrenci sayısı: yaklaşık 600 bin devlet okulu öğrencisi
- Duyuru: New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve Okullar Şansölyesi Kamar Samuels
- Kapsam dışı: Öğretmenlerin ders planlaması ve idari işlerde yapay zekâ kullanımı ile öğrencilerin özel ihtiyaçlarına yönelik bazı yardımcı teknolojiler
NEW YORK'TA ÇOCUKLAR YAPAY ZEKÂYI OKULDA NASIL KULLANIYORDU?
Söz konusu kullanım, çocukların evde kendi hesaplarıyla yapay zekâya erişmesi değil; okullarda kullanılan eğitim yazılımlarının içine yerleştirilmiş yapay zekâ özellikleriydi.
Kaynakta aktarılan örneğe göre 5 yaşındaki bir kız çocuğu, sınıfta okuma becerilerini geliştirmek için Amira adlı programı kullanıyordu. Çocuk tablet karşısına geçiyor, kulaklık ve mikrofon aracılığıyla programdaki animasyon karakterle konuşuyordu. Anne-babası, kızlarının okulda her gün bir yapay zekâ chatbotuyla etkileşime girdiğini sonradan öğrendi; aileyi şaşırtan yalnızca yapay zekâ kullanımı değil, çocuğun henüz 5 yaşında olmasıydı.
Amira şirketi ise uygulamanın klasik anlamda açık uçlu bir chatbot olmadığını savunuyor. Şirketin açıklamasına göre sistem, okuma uzmanlarınca onaylanmış içeriklerle sınırlandırılıyor, öğrencinin karşısına internetten rastgele bilgi getirmiyor ve açık uçlu sorulara yanıt vermiyor. Buna karşın çocuk ile makine arasında konuşmaya dayalı bir öğrenme ilişkisi kuruluyordu; velilerin itirazı da bu noktada başladı.
Yapay zekâ yalnızca küçük çocukların okuma çalışmalarında kullanılmıyordu. New York City Government'ın haberine göre New York eğitim sisteminin kullandığı veya pilot olarak değerlendirdiği araçlar arasında matematik, İngilizce ve öğretmen yönlendirmeli çalışmalar için geliştirilmiş programlar da vardı.
Bu araçların bir bölümü, çocuğun yerine ödev yapmak yerine çocuğun düşünmesini ve çözümünü açıklamasını hedefliyordu. Ancak kaynak metne göre asıl soru ortada duruyordu: Bir çocuk kendi başına düşünmeyi öğrenirken karşısındaki makinenin onu sürekli yönlendirmesi doğru muydu? Kaynak, teknolojinin sınıfa girmesi için çocuğun eline doğrudan "yapay zekâ kullan" denmesinin gerekmediğini, özelliğin bir okuma veya matematik uygulamasının içine yerleştirilmiş olabileceğini belirtiyor.
- Amira: 5 yaşındaki bir çocuğun sınıfta okuma becerilerini geliştirmek için kullandığı, animasyon karakterle konuşmaya dayalı program
- Edia: Matematik derslerinde öğrenciyi çözüme adım adım yönlendiren, doğrudan cevabı vermek yerine düşüncesini açıklatan ve ipucu sunan araç
- Quill: İngilizce derslerinde metni yakından okumaya ve iddiaları kanıtlarla desteklemeye yardımcı olan araç
- Brisk Teaching: Öğretmenin seçtiği metin ve videolar üzerinden yönlendirilmiş çalışmalar yapan araç
- Playlab: Öğrencilerin belirli ödevler için oluşturulan uygulamalarla çalışmasını ve yapay zekânın verdiği cevapları incelemesini hedefleyen araç
NEW YORK'TA VELİLER YAPAY ZEKÂ KARARINA NEDEN KARŞI ÇIKTI?
Veliler, çocuklarının sınıfta yapay zekâ destekli programlar kullandığını okul toplantılarında öğrenmelerine ve veri güvenliği, insan ilişkileri ile düşünme becerilerine ilişkin kaygılara tepki gösterdi.
New York'ta bazı anne-babalar, çocuklarının sınıfta yapay zekâ özellikleri bulunan programları kullandığını ancak okul toplantılarında öğrendi. "Bizim bundan haberimiz yoktu" diyerek tepki gösteren veliler, ardından AIM adı verilen bir ebeveyn koalisyonu kurdu. Grup, öğrencilerin kullandığı yapay zekâ sistemlerine ara verilmesi için kampanya yürüttü.
Ebeveynlerin kaygısı tek bir başlıkla sınırlı değildi. Birinci konu veri güvenliğiydi: Çocuğun adı, yaşı, konuşmaları, verdiği cevaplar ve öğrenme performansı gibi bilgilerin nerede tutulduğu ve şirketlerin bu verilere ne yaptığı sorusu velileri endişelendirdi. İkinci konu insan ilişkileri oldu; çocuğun öğretmeniyle konuşmak yerine bir ekranla konuşmaya alışıp alışmayacağı sorgulandı. Üçüncü ve en temel soru ise çocuğun, henüz kendi başına düşünmeyi öğrenmeden düşünme işini makineye bırakıp bırakmayacağıydı.
Bazı veliler yapay zekânın öğretmenin yerini almasını istemediklerini açıkça söyledi. Rutgers Üniversitesi'nden nörobilimci Kaliris Salas-Ramirez de küçük yaşta yapay zekâ kullanımının çocukların problem çözme becerilerinin gelişimini etkileyebileceğine ilişkin kaygıları dile getirdi.
- Haberdar olmama: Veliler çocuklarının yapay zekâ destekli program kullandığını okul toplantılarında öğrendi
- Örgütlenme: AIM adlı ebeveyn koalisyonu yapay zekâ sistemlerine ara verilmesi için kampanya yürüttü
- Veri güvenliği: Çocuğun adı, yaşı, konuşmaları ve öğrenme performansının nerede tutulduğu sorusu
- İnsan ilişkileri: Çocuğun öğretmen yerine ekranla konuşmaya alışması endişesi
- Düşünme becerisi: Çocuğun kendi başına düşünmeyi öğrenmeden bu işi makineye bırakması kaygısı
ÖĞRETMENLER NEW YORK OKULLARINDA YAPAY ZEKÂ KULLANMAYA DEVAM EDEBİLECEK Mİ?
Evet. New York'un kararı okullarda yapay zekânın tümüyle yasaklanması anlamına gelmiyor; öğretmenlerin ders planlaması ve bazı idari işler için yapay zekâ kullanmasına izin veriliyor.
New York City Government'ın haberine göre öğretmenlerin ders planlaması ve bazı idari işler için yapay zekâ kullanması sürüyor. Ancak kullanılan araçların şehir eğitim sisteminin güvenlik standartlarına uyması gerekiyor.
Yasağın asıl odağı, öğrencinin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ. Bir başka ifadeyle öğretmen yapay zekâ kullanabiliyor; 2. sınıftan 8. sınıfa kadar öğrenciye dönük üretken yapay zekâ kullanımı ise bir yıl durduruluyor.
- İzin verilen: Öğretmenlerin ders planlaması ve bazı idari işler için yapay zekâ kullanımı
- Koşul: Kullanılan araçların şehir eğitim sisteminin güvenlik standartlarına uyması
- Yasaklanan: 2. sınıftan 8. sınıfa kadar öğrencinin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ araçları
LİSE ÖĞRENCİLERİ İÇİN NEW YORK'TA YAPAY ZEKÂ KURALI NE OLACAK?
Lise öğrencileri için farklı bir model uygulanacak: her öğrenci yılda iki kez 45 dakikalık yapay zekâ okuryazarlığı modülüne katılacak, bazı liselerde ise öğretmen gözetiminde beş pilot program yürütülecek.
New York yönetimi yapay zekâyı tümüyle dışlamıyor; lise düzeyinde öğrenmeyi merkeze alan bir yol izliyor. Yapay zekâ okuryazarlığı modüllerinde yapay zekânın nasıl çalıştığı, veri gizliliği, yanlılık, yanlış bilgi ve teknolojiye aşırı bağımlılık gibi konular anlatılacak.
Bazı liselerde öğretmen gözetiminde beş yapay zekâ eğitim programı pilot olarak uygulanacak. Bu pilotlarda ChatGPT veya Claude gibi genel amaçlı chatbotlar kullanılmayacak; öğrenciler için seçilen eğitim araçlarının kullanımı öğretmen gözetiminde olacak ve pilotların süresi sınırlandırılacak. Kaynakta, New York'un yaklaşımı "Yapay zekâyı tamamen yasaklıyoruz değil, küçük çocukların karşısına koymadan önce ne yaptığını anlamak istiyoruz" cümlesiyle özetleniyor.
- Her lise öğrencisi yılda iki kez 45 dakikalık yapay zekâ okuryazarlığı modülüne katılacak
- Modüllerde yapay zekânın nasıl çalıştığı, veri gizliliği, yanlılık, yanlış bilgi ve teknolojiye aşırı bağımlılık işlenecek
- Bazı liselerde öğretmen gözetiminde beş yapay zekâ eğitim programı pilot olarak uygulanacak
- Pilotlarda ChatGPT veya Claude gibi genel amaçlı chatbotlar kullanılmayacak, pilotların süresi sınırlı tutulacak
NEW YORK'TA YAPAY ZEKÂ YASAĞI NEDEN SADECE BİR YIL GEÇERLİ?
Karar kalıcı değil; New York yönetimi 2026-2027 eğitim yılını bir değerlendirme dönemi olarak kullanmayı ve süreç sonunda yapay zekânın eğitim üzerindeki etkisini yeniden değerlendirmeyi planlıyor.
New York yönetimi 2026-2027 eğitim yılını bir değerlendirme dönemi olarak kullanacak. Öğrenciler, öğretmenler, veliler, uzmanlar ve eğitim yöneticilerinden oluşan bir çalışma grubu bu süreçte yapay zekânın eğitim üzerindeki etkisini inceleyecek.
Şehir yönetimi özellikle çocukların öğrenme biçimi, insan ilişkileri, eleştirel düşünme ve teknoloji kullanımının sonuçları konusunda daha fazla veri toplamayı hedefliyor. Kaynak metin, sürecin sonunda yanıtı aranan soruyu "Çocuklara yapay zekâyı ne zaman öğretmeliyiz?" cümlesiyle özetliyor; moratoryumun bir yıl ile sınırlı tutulması da bu değerlendirme dönemiyle ilişkilendiriliyor.
- Karar bir yıllık: 2026-2027 eğitim yılı moratoryum dönemi olarak belirlendi
- Değerlendirme grubu: Öğrenciler, öğretmenler, veliler, uzmanlar ve eğitim yöneticileri
- İncelenecek başlıklar: Öğrenme biçimi, insan ilişkileri, eleştirel düşünme ve teknoloji kullanımının sonuçları
SIKÇA SORULAN SORULAR
New York'ta okullarda yapay zekâ tamamen yasaklandı mı?
Hayır. Yasak, 2. sınıftan 8. sınıfa kadar öğrencilerin doğrudan kullandığı üretken yapay zekâ araçlarını kapsıyor. Öğretmenlerin ders planlaması ve idari işler için yapay zekâ kullanması, araçların güvenlik standartlarına uyması koşuluyla sürüyor.
Yapay zekâ yasağı ne kadar sürecek?
Bir yıl. Moratoryum 2026-2027 eğitim yılı için ilan edildi ve bu dönem, kararın yeniden değerlendirileceği bir inceleme süreci olarak kullanılacak.
Karar kaç öğrenciyi etkiliyor?
Yaklaşık 600 bin devlet okulu öğrencisini kapsıyor. Şehir yönetimi kararı, ABD'deki en geniş kapsamlı öğrenci odaklı yapay zekâ kısıtlamalarından biri olarak tanımlıyor.
Lise öğrencileri yapay zekâ kullanabilecek mi?
Lise öğrencileri yılda iki kez 45 dakikalık yapay zekâ okuryazarlığı modülüne katılacak. Bazı liselerde öğretmen gözetiminde beş pilot program uygulanacak; ancak bu pilotlarda ChatGPT veya Claude gibi genel amaçlı chatbotlar kullanılmayacak.
Amira programı açık uçlu bir yapay zekâ chatbotu mu?
Amira şirketi, uygulamanın klasik anlamda açık uçlu bir chatbot olmadığını savunuyor. Şirkete göre içerik okuma uzmanlarınca onaylanmış kaynaklarla sınırlandırılıyor, internetten rastgele bilgi getirilmiyor ve açık uçlu sorulara yanıt verilmiyor.
New York'taki yapay zekâ kararını kim duyurdu?
Karar, New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve Okullar Şansölyesi Kamar Samuels tarafından duyuruldu. Düzenleme 2. sınıftan 8. sınıfa kadar öğrencileri kapsayacak şekilde açıklandı.