NASA'nın Landsat 8 uydusu, Güney Atlantik'teki Saunders Adası'nda bulunan Mount Michael Yanardağı'nın kraterindeki kalıcı lav gölünü, bulutların kısa süreli dağılması sırasında görüntüledi. Uydu verilerine göre lav gölünün sıcaklığı 989 ila 1279 derece, lav havuzunun çapı ise 90 ila 215 metre arasında değişiyor.
Mount Michael, insan yaşamı bulunmayan ve yılın büyük bölümünde deniz buzu ile kaplı Saunders Adası'nda yükseliyor. Dışarıdan donmuş bir tabloyu andıran adanın zirvesindeki 843 metrelik volkan, diğer yanardağlardan farklı olarak kraterinde sürekli erimiş lav barındıran ender bir yapı olarak biliniyor.
Bölgeyi sürekli kaplayan yoğun bulutlar, zirvenin uzaydan izlenmesini zorlaştırıyor. Bulutların kısa süreli dağılmasını değerlendiren NASA'ya ait Landsat 8 uydusu, kraterden yükselen gazları ve çevredeki termal hareketliliği net biçimde kaydederek bu doğa olayını bir kez daha belgeledi.
MOUNT MİCHAEL'DAKİ GİZEMLİ ISI UZAYDAN NASIL FARK EDİLDİ?
Mount Michael'daki gizemli ısı, NASA'nın Landsat 8 uydusunun bölgeyi kaplayan bulutlar kısa süreliğine dağılınca kraterdeki termal hareketliliği görüntülemesiyle fark edildi.
Saunders Adası, Güney Sandwich Adaları zincirinin en uzak ve ıssız adalarından biri. Gökyüzünü sürekli kaplayan yoğun bulutlar, adanın zirvesindeki Mount Michael Yanardağı'nın uzaydan izlenmesini çoğu zaman engelliyor. Bilim insanları, bu bölgede yapılan gözlemleri ancak bulutların kısa süreli açıldığı anlarda gerçekleştirebiliyor.
Geçtiğimiz günlerde bu açık hava penceresi yeniden oluştu ve NASA'ya ait Landsat 8 uydusu krater bölgesini kayda aldı. Görüntüde, 843 metre yüksekliğindeki Mount Michael'ın kraterinden yükselen gaz tabakası ve çevresindeki termal hareketlilik net şekilde seçiliyor. NASA'nın paylaştığı kare, dondurucu kış ile kızgın lav arasındaki karşıtlığı bir kez daha belgeledi.
- Isı izi, NASA'nın Landsat 8 uydusu tarafından belirlendi.
- Görüntü, bulutların kısa süreli dağılması sırasında alındı.
- Kayıt sonrasında Mount Michael yeniden yoğun bulutlarla kaplandı.
MOUNT MİCHAEL'DAKİ LAV GÖLÜ KAÇ DERECE, ÇAPI NE KADAR?
Uydu verilerine göre Mount Michael'daki lav gölünün sıcaklığı 989 ila 1279 derece, çapı ise 90 ila 215 metre arasında değişiyor.
Kraterin merkezindeki erimiş kayalardan oluşan lav havuzu üzerinde yapılan termal ölçümler, sıcaklığın 989 dereceden 1279 dereceye kadar çıktığını gösteriyor. Çapı 90 ila 215 metre arasında değişen bu devasa erimiş kaya kütlesi, uydu görüntülerinde belirgin bir termal iz olarak öne çıkıyor.
Açığa çıkan yoğun ısı, volkanın kuzey yamaçlarındaki kar örtüsünün kararmasına neden oluyor. Mount Michael'daki lav gölü, onlarca yıldır katılaşmadan duran magma ile oluşan ender yapılardan biri olarak dikkat çekiyor.
- Lav gölünün çapı: 90-215 metre
- Ölçülen sıcaklık: 989-1279 derece
- Dağın yüksekliği: 843 metre
- Gözlenen etki: kuzey yamaçlardaki karların kararması
MOUNT MİCHAEL'DAKİ KALICI LAV GÖLÜ NEDEN BU KADAR NADİR?
Mount Michael'daki lav gölü, volkanik patlamaların ardından genellikle hızla katılaşan magmanın aksine onlarca yıldır erimiş hâlde kaldığı için kalıcı lav gölü olarak kabul ediliyor ve dünyada çok az yanardağda görülüyor.
Çoğu volkanda lav, patlama ya da akıntının ardından soğuyarak kısa sürede katılaşır. Mount Michael'da ise kraterdeki erimiş lav gölü uzun süredir varlığını sürdürüyor. Uydu verileri, bu durumun yeni olmadığını, magmanın çeyrek asırdan uzun süredir bir ısı kaynağı olarak devam ettiğini gösteriyor.
Yeryüzünde bu tür kesintisiz faaliyet gösteren kalıcı lav gölüne sahip yanardağ sayısının bir elin parmaklarını geçmediği aktarılıyor. Bu nedenle Mount Michael, bilim dünyası için önemli bir doğa laboratuvarı olarak kabul ediliyor.
SAUNDERS ADASI'NDAKİ MOUNT MİCHAEL NASIL İZLENİYOR?
Saunders Adası'ndaki Mount Michael, karadan ulaşımın neredeyse imkânsız olması nedeniyle Landsat, Sentinel ve ASTER gibi uydular aracılığıyla sürekli izleniyor.
Sert iklim koşulları ve anakaraya olan aşırı uzaklık, araştırma ekiplerinin adaya karadan ulaşmasını neredeyse imkansız kılıyor. Bu nedenle jeologlar, dağın gaz salınımlarını ve kükürt dioksit oranlarını uzaydan anlık olarak takip ediyor. Volkanın yarattığı düşük seviyeli hareketlilik, uydular üzerinden yedi gün 24 saat izleniyor.
Mount Michael'ın kalıcı lav gölünü doğrulamak için bilim insanları Landsat, Sentinel ve ASTER uydularının son 30 yıllık veri arşivlerini inceledi. Analiz sonuçları, bölgedeki magma hareketliliğinin çeyrek asırdan uzun süredir devam ettiğini ortaya koydu; bu da lav gölünün kalıcılığını teyit etti. Görüntünün ardından bölge yeniden bulutlarla kapandığı için Mount Michael'ın termal izi bir kez daha geçici olarak gözden kayboldu.
- Kullanılan uydular: Landsat, Sentinel ve ASTER
- İzlenen veriler: gaz salınımı, kükürt dioksit oranı ve termal hareketlilik
- Bölgenin durumu: karadan ulaşım neredeyse imkânsız
SIKÇA SORULAN SORULAR
Mount Michael Yanardağı nerede?
Mount Michael, Güney Atlantik'teki Güney Sandwich Adaları'na bağlı Saunders Adası'nın ortasında, 843 metre yüksekliğe ulaşan bir yanardağdır.
Mount Michael'daki lav gölünü hangi uydu görüntüledi?
Lav gölünün ısı izini, NASA'ya ait Landsat 8 uydusu görüntüledi. Görüntü, bölgeyi kaplayan bulutların kısa süre dağıldığı anda kaydedildi.
Mount Michael'daki lav gölünün sıcaklığı kaç derece?
Termal ölçümlere göre lav gölünün yüzey sıcaklığı 989 ile 1279 derece arasında değişiyor.
Kalıcı lav gölü ne anlama geliyor?
Kalıcı lav gölü, volkanik patlama sonrası kısa sürede katılaşmak yerine kraterde uzun süre erimiş hâlde kalan lav kütlesini ifade ediyor. Mount Michael'daki lav gölünün de çeyrek asırdan uzun süredir aktif olduğu belirtiliyor.
Saunders Adası'na neden karadan ulaşılamıyor?
Sert iklim koşulları ve anakaraya olan aşırı uzaklık nedeniyle Saunders Adası'na karadan ulaşım neredeyse imkânsız; bu yüzden bölge uydular aracılığıyla izleniyor.