ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı yeni bir ekonomik baskı kampanyası başlattığını duyurdu. Bu kampanya, İran'la ticaret yapan ülkelere yönelik ciddi ekonomik sonuçlar doğurmayı hedefliyor. Ancak İran, geçmişteki yaptırımlara karşı direnç gösterdi ve bu yeni baskının ne kadar etkili olacağı belirsizliğini koruyor.
Yeni yaptırımların mekanizmaları henüz netleşmedi. Hazine Bakanı Scott Bessent, bu detayları açıklayacağını belirtse de, ABD'nin İran'la iş yapan ülkelere yönelik sert bir tutum sergileyeceği açık. Başkan Yardımcısı JD Vance, bu yaptırımları atışmanın 'yeni bir aşaması' olarak nitelendirdi.
EKONOMİK BASKININ ETKİSİ BELİRSİZ
ABD, İran'la iş yapan ülkeleri hedef alarak ekonomik baskının etkisini artırmayı planlıyor. Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'a can simidi uzatan her ülkeye karşı harekete geçileceğini vurguladı. Bessent, "Ya bizimlesiniz ya da bize karşısınız" diyerek ABD'nin kararlılığını ifade etti. Başkan Yardımcısı JD Vance ise ekonomik baskının ABD'nin elindeki en etkili araç olduğunu belirtti.
İran, 1979'dan bu yana ABD yaptırımlarıyla karşı karşıya. Trump yönetiminin 2015'te imzalanan İran nükleer anlaşmasından çekilmesiyle ekonomik baskılar daha da arttı. Mevcut durumda, ABD'nin Ekonomik Öfke Operasyonu adı altında İran limanlarına yönelik deniz ablukası ve finansal akışlara yönelik yaptırımlar uygulanıyor.
Uzmanlar, ABD'nin yeni stratejisinin İran'la ticaret yapan ve ekonomileri ABD dolarına bağlı olan üçüncü ülkeleri hedef alacağını öngörüyor. Ekonomik yaptırımların genişletilmesi, İran'a para aktaran yabancı finans kuruluşlarını da kapsayacak.
Washington DC'deki Atlantik Konseyi'nden jeostrateji uzmanı Imran Bayoumi, Trump yönetiminin stratejisinin net olmadığını ve ABD'nin bu savaşta sıkışıp kaldığını belirtti. Bayoumi, ekonomik baskının diğer seçeneklerin işe yaramaması sonucu devreye sokulduğunu ifade etti.
Ekonomik yaptırımlar konusunda uzman olan Michael Parker, yeni stratejinin İran'la ticaret yapan ülkeleri hedef alarak ekonomik etki alanını genişletmeyi amaçladığını söyledi. Parker, ABD'nin yabancı finans kuruluşlarına yönelik ikincil yaptırımları kullanarak uyumu teşvik ettiğini vurguladı.
İRAN'IN DİRENÇ KAPASİTESİ
İran, yaptırımlara karşı direnç gösterme kapasitesini uzun süredir sergiliyor. Ülke, yaptırımları aşmak için gölge gemiler ve yeni ticaret alanları gibi yöntemler kullanıyor. Londra Borsası'ndan ihracat kontrol ve yaptırımlar yöneticisi Muhammed Hammouda, İran'ın hızla uyum sağlayarak yeni yollar bulduğunu belirtti.
Hammouda, yaptırımların kağıt üzerinde kaldığını, ancak perde arkasında yoğun bir mücadelenin sürdüğünü söyledi. Yaptırımların etkili olabilmesi, hedef ülkelerin ve finans kuruluşlarının İran'a resmi bankacılık sistemi erişimi verme isteklerine bağlı.
ULUSLARARASI TEPKİLER VE GELECEK
ABD'nin yaptırımları, İran'ın yanı sıra Türkiye ve Çin gibi ülkeleri de etkileyebilir. Uzmanlar, bu ülkelerin Trump yönetimiyle kendi çıkarlarını dengelemeye çalışacağını öngörüyor. Imran Bayoumi, Çin'in ABD yaptırımlarına uyum sağlamayabileceğini belirtti.
Bayoumi, strateji sorusunun hala ortada olduğunu ve bu sorunun çözülmeden uzun vadede bir değişiklik beklemenin zor olduğunu ifade etti. ABD'nin yeni ekonomik baskı hamlesi, uluslararası ticaret ilişkilerini yeniden şekillendirebilir.