Van'ın Erciş ilçesindeki Zilan Yaylaları'nda görülen dev çekirgeler, Orthoptera takımına ait avcı yani predatör ve etçil bir tür. Hakkari Üniversitesi Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, bu canlıların tarım ürünlerine zarar veren böceklerle beslendiğini, bu nedenle ekosistem açısından yararlı olduğunu ve insana ya da bitkilere zarar vermediğini belirtti. Uzmanlar, çekirgelerin görüldüğünde öldürülmemesini, doğal yaşam alanlarında korunmasını öneriyor.
Van'ın Erciş ilçesindeki Zilan Yaylaları'nda boyları 15 santimetreye kadar ulaşabilen çekirgelerin görülmesi, bölgede yaşayanlar arasında şaşkınlık ve tedirginliğe yol açtı. Marmara Bölgesi'nde son günlerde görülen iri çekirgelere ilişkin sosyal medyadaki görüntülerin ardından benzer çekirgelerin Van'da da ortaya çıkması, konuyu gündeme taşıdı.
Hakkari Üniversitesi Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, türün avcı ve etçil özellik taşıdığını belirterek vatandaşlara çekirgelere zarar vermemeleri çağrısı yaptı. Bölgede arıcılık yapan Murat Poyrazoğlu ise uzun yıllardır geldiği yaylada ilk kez bu büyüklükte çekirgeyle karşılaştığını söyledi.
VAN'DA DEV ÇEKİRGE NEREDE VE NASIL GÖRÜLDÜ?
Dev çekirgeler, Van'ın Erciş ilçesindeki Zilan Yaylaları'nda görüldü.
Marmara Bölgesi'nde son günlerde görülen iri çekirgelerle ilgili sosyal medyadaki görüntülerin ardından, benzer çekirgeler Van'ın Erciş ilçesindeki Zilan Yaylaları'nda da tespit edildi. Boyları 15 santimetreye kadar ulaşabilen çekirgeleri gören vatandaşlar, yaşadıkları şaşkınlık ve tedirginliği dile getirdi.
Hakkari Üniversitesi Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, konuya ilişkin şu bilgiyi verdi: "Van'ın Erciş ilçesi Zilan Yaylası'nda bir çekirge türünün bulunduğuna ilişkin bir bildirim aldık. Daha sonra bu canlıya ait fotoğraf ve videolar da paylaşıldı."
Bölgede arıcılık yapan Murat Poyrazoğlu, uzun yıllardır bölgeye geldiğini ancak daha önce bu büyüklükte çekirgeyle karşılaşmadığını söyledi. Poyrazoğlu, "Uzun yıllardır bu bölgeye gelirim ve burada bu boyutlarda hiç çekirge görmedim. Boyları yaklaşık 10 santimetreyi aşıyor. Bu tabii bizi tedirgin ediyor. Son günlerde bunları televizyonlarda gördük. Son birkaç gündür bu bölgede dev çekirgelerle karşılaşıyoruz. Bu çekirgelerin tarıma veya insana zarar verip vermediğini bilmiyoruz. Yetkililerden bu konuya el atmalarını rica ediyoruz" dedi.
- Görülme yeri: Van, Erciş ilçesi, Zilan Yaylaları
- Gözlem kaynağı: Bölge sakinleri ve arıcı Murat Poyrazoğlu
- Bildirim: Hakkari Üniversitesi'ne yapılan bildirim ve paylaşılan fotoğraf-videolar
VAN'DAKİ DEV ÇEKİRGELERİN BOYU KAÇ SANTİMETRE?
Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan'a göre bu türün boyu yaklaşık 12-15 santimetreye kadar ulaşabiliyor; yumurta bırakmaya yarayan ovipozitör de hesaba katıldığında toplam uzunluk 20 santimetreye yaklaşabiliyor.
Taylan, çekirgelerin Batı Palearktik coğrafi bölgenin en büyük böcek türlerinden biri olduğunu belirterek boyutlara ilişkin şunları söyledi: "Boyları yaklaşık 12-15 santimetreye kadar ulaşabilmektedir. Dişilerin arka kısmında yumurta bırakmaya yarayan bir yapı bulunmaktadır. Buna ovipozitör diyoruz. Ovipozitör de hesaba katıldığında toplam boyları 20 santimetreye yaklaşabilmektedir. İlk etapta ürkütücü görünebilirler. Ancak bulundukları ekosistem ve habitat açısından oldukça önemli ve yararlı canlılardır."
Bölgedeki gözlemlerde ölçüm yapılmadığı için boy bilgisi farklı beyanlarla aktarılıyor. Arıcı Murat Poyrazoğlu çekirgelerin boyunun yaklaşık 10 santimetreyi aştığını söylerken, konuya ilişkin haber başlıklarında 15 santimetre ifadesi öne çıktı. Uzmanın verdiği aralık ise 12-15 santimetre olarak kayda geçti.
- Uzman beyanı: Yaklaşık 12-15 santimetre
- Ovipozitörle birlikte: 20 santimetreye yaklaşan toplam uzunluk
- Arıcı gözlemi: Yaklaşık 10 santimetreyi aşan boy
DEV ÇEKİRGELER İNSANA VE TARIMA ZARAR VERİR Mİ?
Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan'a göre bu çekirgeler avcı, yani predatör ve etçil bir tür olduğu için insana ve bitkilere zarar vermiyor; aksine tarım alanlarındaki zararlı böceklerle besleniyor.
Taylan, çekirgelerin Orthoptera takımına ait ve avcı bir tür olduğunu belirterek, "Bu türler özellikle ekosistemlerde oldukça yararlı canlılardır. Çünkü zararlı böceklerle, özellikle tarım ürünlerine zarar veren böceklerle beslenmektedirler. Bu nedenle aslında çiftçilerin dostu olarak nitelendirebiliriz" dedi.
Çiftçilere de seslenen Taylan, endişelerin yersiz olduğunu ifade etti: "Özellikle çiftçi arkadaşlarımızın bu canlıyla ilgili 'İnsana zarar verir, bitkilere zarar verir' gibi düşüncelerden uzaklaşmalarını öneriyorum. Bu canlı tamamen avcı, yani predatör bir canlıdır. Tarım alanlarındaki zararlı böceklerle beslendiği için ekosistem açısından önemli ve faydalı bir role sahiptir."
Taylan, canlıları "yararlı" veya "zararlı" şeklinde sınıflandırmanın biyolojik açıdan doğru bir yaklaşım olmadığını da vurguladı: "Her ne kadar biyolojik açıdan 'Bu canlı yararlıdır, şu canlı zararlıdır; bu iyidir, şu kötüdür' şeklindeki ifadeler ve sınıflandırmalar doğru bir yaklaşım olmasa da canlıları insan merkezli değerlendirdiğimizde, bu türün tarım alanlarındaki zararlı böceklerle beslenmesi nedeniyle yararlı olduğunu söyleyebiliriz" diye konuştu.
- Tür avcı (predatör) ve etçil özellik taşıyor
- Tarım ürünlerine zarar veren böceklerle besleniyor
- Uzman değerlendirmesine göre insana ve bitkilere zarar vermiyor
SAGA CİNSİ ÇEKİRGELER NEDİR, TÜRKİYE'DE KAÇ TÜRÜ BULUNUYOR?
Söz konusu çekirgeler Orthoptera takımına ait; Taylan'ın verdiği bilgiye göre Saga cinsinin Türkiye'de çok sayıda türü bulunuyor ve bazı uzmanlar cinsin gen merkezinin özellikle Anadolu olduğunu ifade ediyor.
Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, çekirgelerin Orthoptera takımına ait avcı bir tür olduğunu, "Saga" cinsinin Türkiye'de çok sayıda türü bulunduğunu belirtti. Taylan'a göre bazı uzmanlar bu cinsin gen merkezinin özellikle Anadolu olduğunu ifade ediyor. Cinsin ilk türü 1938 yılında tanımlandı ve Batı Palearktik bölgede toplam 13 tür bulunuyor.
Taylan, ülkemizde en son bulunan türlerden birinin Saga Hakkarica olduğunu söyledi: "Hakkari ilinde bulunmuş ve tespit edilmiştir. Bu tür, bizim yaptığımız bir çalışma sonucunda ortaya çıkarılmıştır." Uzman, bu canlıların Batı Palearktik coğrafi bölgenin en büyük böcek türlerinden biri olduğunu da ekledi.
- Takım: Orthoptera
- Cins: Saga
- İlk türün tanımlanma yılı: 1938
- Batı Palearktik bölgedeki tür sayısı: 13
- Türkiye'de son bulunan türlerden biri: Saga Hakkarica (Hakkari)
DEV ÇEKİRGE GÖRENLER NE YAPMALI?
Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, dev çekirgeleri görenlerin onlara zarar vermemesini, aksine doğal yaşam alanlarında korumasını istedi.
Taylan, vatandaşlara yönelik çağrısında şu ifadeleri kullandı: "Bu canlıyı gördüğünüzde, özellikle Saga cinsine ait bu türleri gördüğünüzde lütfen zarar vermeyin. Bilakis bu canlıları muhafaza edin. Çünkü bulundukları habitatta ve ekosistemde av-avcı ilişkisini dengeleyen ve kontrol eden önemli bir avcı türdür."
Uzman, türün ilk bakışta ürkütücü görünebileceğini ancak ekosistem açısından önemli olduğunu yineledi: "Bu nedenle vatandaşlarımızın bu tür çekirgeleri gördüklerinde zarar vermemelerini, aksine doğal yaşam alanlarında korumalarını rica ediyorum."
- Çekirgeye zarar vermeyin, öldürmeyin
- Bulunduğu habitatta muhafaza edilmesine dikkat edin
- İnsana ve bitkilere zarar verdiği yönündeki endişelerle hareket etmeyin
SIKÇA SORULAN SORULAR
Van'da görülen dev çekirgeler nerede ortaya çıktı?
Çekirgeler, Van'ın Erciş ilçesindeki Zilan Yaylaları'nda görüldü. Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, bölgede bir çekirge türünün bulunduğuna ilişkin bildirim aldıklarını, ardından canlıya ait fotoğraf ve videoların paylaşıldığını belirtti.
Dev çekirgelerin boyu kaç santimetre?
Prof. Dr. Taylan'a göre boylar yaklaşık 12-15 santimetreye kadar ulaşabiliyor; yumurta bırakmaya yarayan ovipozitörle birlikte toplam uzunluk 20 santimetreye yaklaşabiliyor. Bölgede arıcılık yapan Murat Poyrazoğlu ise boyların yaklaşık 10 santimetreyi aştığını söyledi.
Dev çekirgeler insana ve tarıma zarar verir mi?
Prof. Dr. Taylan, türün avcı ve etçil olduğunu, tarım alanlarındaki zararlı böceklerle beslendiğini belirterek insana ve bitkilere zarar vermediğini söyledi. Uzman, bu nedenle türü "çiftçilerin dostu" olarak nitelendirdi.
Dev çekirgeler hangi türe ait?
Çekirgelerin Orthoptera takımına ve Saga cinsine ait avcı bir tür olduğu belirtiliyor. Kaynak açıklamada türün kesin adı net olarak verilmedi; uzman yalnızca türün Saga cinsine ait olduğunu ifade etti.
Dev çekirge görenler ne yapmalı?
Prof. Dr. Taylan, çekirgeleri görenlerin onlara zarar vermemesini ve doğal yaşam alanlarında korumasını istedi. Uzman, türün av-avcı ilişkisini dengeleyen önemli bir avcı olduğunu vurguladı.