Arjantin'in Puerto Iguazu kentinde Alfredo Santa Cruz ve ailesi, 1200 plastik PET şişe ile 1300 Tetra-Pak içecek kartonunu kullanarak "La casa ecológica de botellas" adlı ekolojik evi inşa etti. Yapı günümüzde ziyaretçilere açık bir müze olarak hizmet veriyor ve düzenlenen turlara bizzat Santa Cruz rehberlik ediyor. Kaynak metinde ayrıca İngiltere'deki Brighton Waste House ile ABD'nin Massachusetts eyaletindeki 1922 tarihli gazete evin ayrıntıları yer alıyor.
Plastik şişe, Tetra-Pak kartonu, atık kot kumaşı, disket ve hatta gazete kâğıdı… Atık malzemelerin yapı malzemesine dönüştüğü örnekler Arjantin'den İngiltere'ye ve ABD'ye uzanıyor. Kaynak metin, bu üç yapının hangi malzemelerle inşa edildiğini, kimler tarafından yapıldığını ve bugün nasıl kullanıldığını bir araya getiriyor.
Örneklerin ortak noktası, atılan malzemelerin yalıtım, cephe kaplaması ve iç mekân eşyası olarak yeniden değerlendirilmesi. Arjantin'deki yapı ziyaretçilere açık bir müzeye dönüşürken, Brighton'daki bina üniversite bünyesinde kalıcı bir tasarım atölyesi ve araştırma laboratuvarı olarak kullanılıyor.
ARJANTİN'DEKİ EKOLOJİK ŞİŞE EV KAÇ PLASTİK ŞİŞE İLE İNŞA EDİLDİ?
Arjantin'in Puerto Iguazu kentindeki Ekolojik Şişe Ev'in yapımında 1200 adet plastik PET şişe ve 1300 adet Tetra-Pak içecek kartonu kullanıldı.
Çevre kirliliğine dikkat çekmek amacıyla yola çıkan Alfredo Santa Cruz ve ailesi, doğaya atılan atıkları toplayarak hem estetik hem de tamamen yaşanabilir çevre dostu bir ev inşa etti. "La casa ecológica de botellas" (Ekolojik Şişe Ev) adı verilen bu sıra dışı yapı, kısa sürede bölgenin en çok ziyaret edilen cazibe merkezlerinden biri hâline geldi.
Evin dış mimarisi şeffaf plastik duvar panelleriyle öne çıkıyor. Bu paneller gün ışığını yumuşatarak içeriye alıyor ve iç mekânda doğal bir aydınlatma ortamı oluşturuyor. Kaynak metne göre akılcı mühendislik detaylarıyla inşa edilen bina, olumsuz hava koşullarına karşı su geçirmez ve yüksek dayanıklılığa sahip bir yapı olarak tanımlanıyor.
Projenin temelinde tüketim çılgınlığına karşı durma felsefesi yatıyor. "Hiçbir şey atık değildir ve her nesnenin ikinci bir kullanım alanı vardır" düşüncesiyle hareket eden aile, iç mekândaki eşyaların büyük bölümünü dönüştürülmüş materyallerden üretti. Kullanılmış şişeler ev içinde kimi zaman şık bir çiçek saksısına, kimi zaman özgün bir duş perdesine dönüşüyor. Yapıda ayrıca kendi kendine yetebilen bir tarım alanı ve güneş enerjili su ısıtma sistemi bulunuyor.
- 1200 adet plastik PET şişe
- 1300 adet Tetra-Pak içecek kartonu
- Şeffaf plastik duvar panelleri
- Dönüştürülmüş materyallerden üretilen iç mekân eşyaları
- Çiçek saksısı ve duş perdesi olarak yeniden kullanılan şişeler
- Kendi kendine yetebilen tarım alanı
- Güneş enerjili su ısıtma sistemi
EKOLOJİK ŞİŞE EV NEREDE VE ZİYARETÇİLERE AÇIK MI?
Ekolojik Şişe Ev, Arjantin'in Puerto Iguazu şehrinde bulunuyor ve günümüzde ziyaretçilere açık bir müze olarak hizmet veriyor.
Mimarlığı ve sürdürülebilirlik hikâyesiyle sınırları aşan yapıyı gezmek isteyenler için düzenlenen turlara bizzat Alfredo Santa Cruz rehberlik ediyor. Gelen misafirler, aile tarafından geri dönüştürülmüş malzemelerden hazırlanan el yapımı hediyelik eşyaları da inceleme imkânı buluyor.
Proje için yerel yönetimler ve eğitim kurumlarıyla ortak çalışmalar yürütülüyor. Şehirdeki öğrenciler, atık yönetimini yerinde gözlemlemek ve çevre bilinci kazanmak amacıyla evi düzenli olarak ziyaret ediyor.
Santa Cruz ailesi, bu turların asıl amacının kişisel bir başarıyı sergilemekten ziyade, atıkları azaltarak gezegeni korumanın herkes için mümkün olduğunu kanıtlamak olduğunu vurguluyor.
BRIGHTON WASTE HOUSE'UN DUVARLARINDA HANGİ MALZEMELER KULLANILDI?
İngiltere'nin Brighton kentindeki Waste House'un duvarlarında yaklaşık 20 bin diş fırçası, kot pantolonlar, yorganlar, 4 bin DVD kutusu, 2 bin disket ve yaklaşık 2 ton kot kumaşı gibi malzemeler kullanıldı.
Yapının duvarları binlerce farklı materyal kullanılarak inşa edildi; dış cephe kaplamalarında ise istiridye kabukları değerlendirildi. Kaynak metne göre binada tercih edilen malzemelerin yüzde 85'ten fazlası evlerden, işletmelerden ve şantiye sahalarından toplanan ürünlerden tedarik edildi.
Duvar panellerine yerleştirilen 20 bin diş fırçasının yanı sıra yapı içerisinde 4 bin DVD kutusu, 2 bin disket ve yaklaşık 2 ton kot kumaşı yer aldı. Bu malzemelerin bir kısmı ses ve ısı yalıtımı sağlarken, bir kısmı da dolgu maddesi işlevi gördü. Binanın ana ahşap iskeleti ise inşaattan alınan kontrplak ve kesik ahşap parçalarla oluşturuldu.
- Yaklaşık 20 bin diş fırçası
- 4 bin DVD kutusu
- 2 bin disket
- Yaklaşık 2 ton kot kumaşı
- Kot pantolonlar ve yorganlar
- Dış cephe kaplamasında istiridye kabukları
- Kontrplak ve kesik ahşaplardan oluşan ana iskelet
BRIGHTON WASTE HOUSE NE ZAMAN VE KİM TARAFINDAN İNŞA EDİLDİ?
Brighton Waste House, mimar Duncan Baker-Brown tarafından tasarlandı ve Brighton Üniversitesi öğrencileri ile mesleki eğitim alan gençlerin ortak çalışmasıyla 2014 yılında kullanıma açıldı.
Yapıya 2018 yılında dahil edilen yeni uygulamalar kapsamında, üniversite yurtlarından toplanan eski yorganlar duvar aralarında yalıtım malzemesi olarak konumlandırıldı. Yerel bir restorandan sağlanan istiridye kabukları ise öğütülerek yakındaki inşaat alanlarından alınan agregalarla karıştırıldı ve dayanıklı dış cephe karolarına dönüştürüldü.
Brighton Waste House yalnızca sergilenen deneysel bir proje olmakla kalmıyor; Brighton Üniversitesi bünyesinde kalıcı bir tasarım atölyesi ve yaşayan bir araştırma laboratuvarı olarak hizmet veriyor. Yapıda kullanılan sıra dışı malzemelerin zaman içindeki dayanıklılığı ve yalıtım değerleri uzmanlarca düzenli olarak izleniyor.
- Tasarım: Mimar Duncan Baker-Brown
- İnşa ekibi: Brighton Üniversitesi öğrencileri ve mesleki eğitim alan gençler
- Kullanıma açılma yılı: 2014
- Yeni uygulamaların eklenme yılı: 2018
- Güncel işlev: Kalıcı tasarım atölyesi ve yaşayan araştırma laboratuvarı
ABD'DEKİ GAZETE EV KAÇ YIL ÖNCE YAPILDI VE HÂLÂ AYAKTA MI?
ABD'nin Massachusetts eyaletine bağlı Rockport kentindeki gazete ev, 1922 yılında bir makine mühendisi tarafından deney amacıyla inşa edilmeye başlandı; kaynak metne göre yapı bugün hâlâ ayakta.
Yazlık ev olarak inşa edilmeye başlanan yapıda 100 binden fazla gazete kullanıldı. Mühendis Stenman yalnızca duvarlarla yetinmedi; aynı prensibi iç mekânlara da uygulayarak gazete kullanarak mobilyalar inşa etti.
Kaynağın başlığında yapının ne su geçirdiği ne de yıkıldığı ifade ediliyor. Bu iddiaya ilişkin bağımsız bir teknik değerlendirme veya malzeme incelemesi kaynak metinde yer almıyor.
- Konum: ABD, Massachusetts eyaleti, Rockport kenti
- İnşaata başlanma yılı: 1922
- İnşa amacı: Deney ve yazlık ev
- Kullanılan malzeme: 100 binden fazla gazete
- İç mekân: Gazeteden yapılmış mobilyalar
- İnşayı yapan: Makine mühendisi Stenman
SIKÇA SORULAN SORULAR
Ekolojik şişe evi kim inşa etti?
Evi, Arjantin'in Puerto Iguazu kentinde yaşayan Alfredo Santa Cruz ve ailesi inşa etti. Aile, çevre kirliliğine dikkat çekmek amacıyla doğaya atılan atıkları toplayarak yapıyı oluşturdu.
Ekolojik şişe evde hangi enerji sistemleri bulunuyor?
Yapıda kendi kendine yetebilen bir tarım alanı ile güneş enerjili su ısıtma sistemi bulunuyor. Bu sistemler, evin kaynak metinde öne çıkarılan sürdürülebilirlik özellikleri arasında yer alıyor.
Brighton Waste House'un dış cephesinde ne kullanıldı?
Dış cephe kaplamalarında istiridye kabukları kullanıldı. 2018 yılında yerel bir restorandan sağlanan kabuklar öğütülerek inşaat alanlarından alınan agregalarla karıştırıldı ve dış cephe karolarına dönüştürüldü.
Gazete evde mobilyalar da gazeteden mi yapıldı?
Evet. Mühendis Stenman yalnızca duvarlarla yetinmedi; aynı prensibi iç mekânlara da uygulayarak gazete kullanarak mobilyalar inşa etti.
Brighton Waste House günümüzde kullanılıyor mu?
Evet. Yapı, Brighton Üniversitesi bünyesinde kalıcı bir tasarım atölyesi ve yaşayan bir araştırma laboratuvarı olarak hizmet veriyor; malzemelerin dayanıklılığı ve yalıtım değerleri uzmanlarca düzenli olarak izleniyor.