Bağ-Kur'lu küçük esnafın emeklilik süresini doğrudan etkileyecek 7 bin 200 prim günü düzenlemesi yeniden gündemde. Mevcut sistemde emeklilik için 9 bin prim günü şartıyla karşı karşıya kalan ve gün sayısını tamamlayamadığı için emekliliği bekleyen vatandaşlar, düzenlemenin yasalaşacağı tarihe odaklanmış durumda. Düzenlemenin Meclis gündemine ne zaman geleceği ise merak konusu.
Küçük esnafın uzun süredir beklediği Bağ-Kur prim indirimi için beklenti sürerken SGK Uzmanı Emin Yılmaz, düzenlemenin yaklaşık 1 milyon kişiyi ilgilendirdiğini belirtti ve Meclis süreci için önümüzdeki yılı işaret etti. Ancak 7 bin 200 prim günü uygulaması henüz yasalaşmış değil.
MEVCUT ŞART 9 BİN GÜN, PLANLANAN 7.200 GÜN
Yılmaz'ın aktardığına göre mevcut 9 bin günlük prim şartının 7 bin 200 güne düşürülmesi planlanıyor. Düzenleme hayata geçerse kapsama giren Bağ-Kur'lular 1.800 gün daha az primle emeklilik şartını tamamlayabilecek; bu süre yaklaşık 5 yıllık prim avantajına karşılık geliyor.
Bağ-Kur kapsamında çalışan küçük esnaf, mevcut sistemde emeklilik için 9 bin prim günü şartına tabi. Bu şartı tamamlayamayan sigortalılar, prim ödemeye devam etse de emeklilik hakkını beklemek zorunda kalıyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde kapsam dahilindeki Bağ-Kur'lular için 1.800 günlük prim avantajı oluşacak.
Temel hesap net: Mevcut prim şartı 9.000 gün, planlanan prim şartı 7.200 gün, prim avantajı 1.800 gün ve bunun süre karşılığı yaklaşık 5 yıl.
Ancak prim gününün azaltılması tek başına herkesin hemen emekli olacağı anlamına gelmiyor. Sigortalının tabi olduğu diğer emeklilik şartlarını da karşılaması gerekiyor. Nihai şartlar ancak düzenlemenin kanunlaşmasıyla kesinlik kazanacak; o zamana kadar kapsam ve tarih beklenti olarak kalacak.
KİMLER YARARLANACAK, KİMLER KAPSAM DIŞINDA
Planlanan düzenlemenin öncelikle küçük esnaf ve sanatkârları kapsaması bekleniyor. Yılmaz'ın aktardığı bilgilere göre bakkal, manav, kasap ve terzi gibi küçük işletme sahipleri düzenlemenin hedef kitlesinde bulunuyor.
Kapsamın belirlenmesinde küçük esnaf statüsü ve getirilebilecek kriterlerin dikkate alınabileceği ifade ediliyor. Anonim ve limited şirket ortakları gibi daha büyük ölçekli işletme sahiplerinin ise kapsam dışında tutulması bekleniyor.
Düzenlemenin yaklaşık 1 milyon esnafı ilgilendirebileceği belirtiliyor. Kapsamın kesin sınırları ve hangi sigortalıların yararlanacağı, ancak kanun metniyle birlikte netleşecek. Bu nedenle kapsamla ilgili bilgiler şimdilik beklenti düzeyinde.
PRİM BORCU OLAN ESNAFI BEKLEYEN RİSK
Bağ-Kur'lular açısından dikkat edilmesi gereken başlıklardan biri de prim borcu. Yılmaz, kamuoyuna yansıyan bilgiler doğrultusunda prim borcu bulunanların düzenlemeden yararlanmasında sorun yaşanabileceğine dikkat çekti.
Yılmaz'ın dikkat çektiği bu nokta, prim günü şartının düşmesinin düzenlemeden yararlanmak için tek başına yeterli olmayabileceğini gösteriyor. Borç durumu, düzenlemenin uygulanmasında belirleyici olabilir.
MECLİS TAKVİMİ VE 2028 DEĞERLENDİRMESİ
Emin Yılmaz, düzenlemenin önümüzdeki yıl Meclis gündemine gelebileceğini değerlendirdi. Uzmanın aktardığına göre 2028 sürecinde konunun siyasi gündemde daha güçlü biçimde yer alması bekleniyor.
Şu anda TBMM'den geçerek yürürlüğe girmiş bir 7.200 gün düzenlemesi bulunmuyor. Bu nedenle açıklanan tarih ve kapsam, kesinleşmiş karar değil; uzman değerlendirmesi ve beklenti olarak ele alınmalı.
1.800 GÜNLÜK AVANTAJIN KARŞILIĞI: YAKLAŞIK 5 YIL
Düzenlemenin en çok konuşulan tarafı, prim günü şartındaki 1.800 günlük fark. Bu fark, yaklaşık 5 yıllık prim avantajına karşılık geliyor ve emeklilik için ödenmesi gereken prim süresini kısaltıyor.
Prim gün sayısını tamamlayamadığı için emeklilik hakkını bekleyen vatandaşlar açısından bu süre, düzenlemenin en kritik başlığı olarak öne çıkıyor. Avantajdan yararlanmak isteyen Bağ-Kur'luların kapsam koşullarını ve diğer emeklilik şartlarını karşılaması gerekiyor.