Avrupa Merkez Bankası (ECB), yapay zeka yatırımlarının hızla artmasının finansal piyasalarda ciddi bir düzeltmeye neden olabileceği uyarısında bulundu. Banka, yapay zeka balonunun patlaması hâlinde ABD borsaları, Avrupa ekonomisi ve küresel piyasaların zarar görebileceğini belirtti.
ECB'nin yayımladığı analizde, özellikle ABD borsalarındaki teknoloji şirketlerinin ulaştığı yüksek değerlemelerin temel risklerden biri olduğu vurgulandı. 2021 yılında yalnızca beş şirket trilyon dolar değerindeyken, bugün bu sayı 15'e ulaşmış durumda.
YAPAY ZEKA RALLİSİ VE AVRUPA'NIN RİSKİ
Yatırımcılar ve şirketler, yapay zekanın üretkenlikte büyük bir artış sağlayacağı ve teknoloji dünyasını kökten dönüştüreceği beklentisiyle yatırımlarını hızlandırıyor. Ancak ECB, mevcut fiyatlamaların yapay zekanın potansiyeline yönelik gerçekçi beklentileri mi yoksa 2000'lerin başındaki dot-com balonuna benzer bir süreci mi yansıttığını sorguluyor.
Yapay zeka rallisinin merkezi ABD olsa da, Avrupa da bu hareketten önemli ölçüde etkileniyor. Avrupa Birliği'ndeki hanehalklarının yaklaşık 440 milyar euro değerinde ABD teknoloji hisselerine yatırım yaptığı hesaplanıyor. Sigorta şirketleri ve emeklilik fonları da ABD'li teknoloji şirketlerinde önemli yatırımlara sahip.
ECB, ABD ve Avrupa borsalarının tarihsel olarak yüksek bir korelasyon gösterdiğini belirtiyor. Bu nedenle, Wall Street'teki olası sert bir düşüşün Avrupa piyasalarına da yansıyabileceği ifade ediliyor.
TEKNOLOJİ TARİHİNDE YAPAY ZEKANIN YERİ
ECB, üretken yapay zeka ve sohbet robotlarına yönelik mevcut heyecanı, 19. yüzyıldaki demiryolu yatırımları, 1920'lerdeki elektrik ve radyo sektörleri ile 2000'lerdeki internet yatırımlarına benzetiyor. Bu teknolojilerin dönüştürücü olmasına rağmen, şirket hisselerinde büyük yükselişlerin ardından sert düşüşler yaşandığı hatırlatılıyor.
Bankaya göre, yapay zeka da teknoloji tarihinde büyük bir dönüşüm yaratabilir ancak bu durum finansal piyasalarda bir balon oluşmasını engellemiyor. Yatırımların bugün daha geniş ve birbirine bağlı olması, olası bir çöküşün ABD borsalarından küresel ekonomiye kadar uzanabilecek sonuçlar doğurabileceği anlamına geliyor.