Araştırmaya göre işlerini sürekli erteleyen kişilerin üç ortak özelliği var: bir hedefe odaklanmayı sürdürememek, duygu düzenlemede güçlük yaşamak ve yürütücü işlevlerde zayıflama. Uzmanlar bu tablonun tembellikle değil, dikkat dağınıklığı ve dürtüsellik gibi etkenlerle ilişkili olduğunu belirtiyor.
Bir işi son ana bırakmak, neredeyse herkesin sıklıkla yaptığı bir alışkanlık olarak tanımlanıyor. Uzmanlar tarafından yürütülen bir araştırmada ise işlerini sürekli erteleyen insanların paylaştığı ortak özellikler listelendi.
Araştırmaya göre bu özellikler sanılanın aksine tembellikle açıklanmıyor; dikkat, duygu düzenleme ve yürütücü işlevlerle ilgili zorluklar öne çıkıyor. Kaynak metinde araştırmanın adı, yürüten kurum, örneklem büyüklüğü ve yayın tarihi gibi ayrıntılar yer almıyor.
ERTELEME TEMBELLİK Mİ, İŞLERİNİ SÜREKLİ ERTELEYEN İNSANLAR NEDEN TEMBEL DEĞİL?
Uzmanların yürüttüğü araştırmaya göre erteleme, tembellikten değil dikkat, duygu düzenleme ve yürütücü işlevlerle ilgili zorluklardan kaynaklanıyor.
Araştırmada işlerini sürekli erteleyen insanların paylaştığı ortak özellikler listelendi ve bu özelliklerin sanılanın aksine tembellik olmadığı ortaya çıktı.
Bir işi son ana bırakmanın neredeyse herkesin sıklıkla yaptığı bir alışkanlık olduğu belirtiliyor. Ertelemeyi yalnızca tembellikle açıklayan yaygın görüşün aksine araştırma, dikkat yönetimi ve duygu düzenlemeyle ilgili mekanizmalara işaret ediyor.
Araştırmanın adı, yürüten kurum, araştırmacıların isimleri ve örneklem bilgisi kaynak metinde belirtilmiyor; bu nedenle bulgular kaynaktaki ifadeyle sınırlı biçimde aktarılıyor.
İŞLERİNİ SÜREKLİ ERTELEYEN İNSANLARDA HANGİ ÜÇ ORTAK ÖZELLİK VAR?
İşlerini sürekli erteleyen kişilerde üç ortak özellik öne çıkıyor: bir hedefe odaklanmayı sürdürememek, duygu düzenlemede güçlük yaşamak ve yürütücü işlevlerde zayıflama.
Araştırma bu üç özelliği erteleme eğiliminin ortak paydası olarak sıralıyor. Özellikler birbirinden tamamen bağımsız değil; dikkat, duygu ve denetim becerilerindeki zorluklar aynı tabloyu besliyor.
Araştırmacılar dikkat dağınıklığı ve dürtüselliğin bu süreçte belirleyici rol oynadığını vurguluyor. Kaynakta özelliklerin görülme sıklığına veya oranlara ilişkin bir sayı paylaşılmıyor.
- Bir hedefe odaklanmayı sürdürememek: dikkatin alternatif aktivitelere kayması.
- Duygu düzenlemede güçlük: erteleme eğiliminin dürtüsellik ve dikkat dağınıklığı gibi etkenlerle ağırlaşabilmesi.
- Yürütücü işlevlerde zayıflama: planlama, organizasyon, öz denetim ve davranış kontrolü becerilerini kapsayan işlevlerin zayıflaması.
ODAKLANMAYI SÜRDÜREMEYEN İNSANLAR İŞLERİNİ NEDEN ERTELER?
Hedefe odaklanmayı sürdüremeyen kişilerin dikkati dizi izlemek veya arkadaşlarla buluşmak gibi alternatif aktivitelere kaydığı için işler erteleniyor.
İşlerini sürekli erteleyen kişilerin ilk ortak özelliği, bir hedefe odaklanmayı sürdürememeleri oluyor. Bu durum, dikkatin dizi izlemek ya da arkadaşlarla buluşmak gibi alternatif aktivitelere kaymasını kolaylaştırıyor.
Kaynağa göre bu alternatifler zamanla sınav çalışmak gibi asıl görevin önüne geçebiliyor. Dikkati görevde tutmadaki güçlük, zihnin kendiliğinden başka düşüncelere kaydığı anları da artırıyor.
DUYGU DÜZENLEME VE YÜRÜTÜCÜ İŞLEVLER ERTELEME EĞİLİMİNİ NASIL ARTIRIR?
Duygu düzenlemede yaşanan güçlükler ile planlama, organizasyon, öz denetim ve davranış kontrolünü kapsayan yürütücü işlevlerdeki zayıflama erteleme eğilimini artırıyor.
İşlerini sürekli erteleyen kişilerin ikinci ortak özelliği, duygu düzenleme konusunda yaşadıkları güçlük oluyor. Erteleme eğilimi ile duygu düzenleme arasındaki ilişkinin incelendiği bir araştırmada, bu eğilimin dürtüsellik ile dikkat dağınıklığı gibi etkenlerle ağırlaşabildiği gösteriliyor.
Üçüncü ortak özellik ise yürütücü işlevlerdeki zayıflama. Planlama, organizasyon, öz denetim ve davranış kontrolü gibi becerileri kapsayan bu işlevler zamanla zayıfladıkça erteleme eğilimi de artıyor.
Araştırmacılar, dikkat dağınıklığı ve dürtüselliğin bu süreçte belirleyici rol oynadığını vurguluyor. Kaynakta bu etkenlerin nasıl ölçüldüğüne veya hangi yaş gruplarında öne çıktığına dair bilgi yer almıyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Bir işi son ana bırakmak normal mi?
Kaynağa göre bir işi son ana bırakmak, neredeyse herkesin sıklıkla yaptığı bir alışkanlık olarak tanımlanıyor. Sorun, bu davranışın süreklilik kazanması ve erteleme eğilimine dönüşmesiyle birlikte ele alınıyor.
Erteleme eğilimi hangi etkenlerle ağırlaşabilir?
Erteleme eğilimi ile duygu düzenleme arasındaki ilişkinin incelendiği araştırmaya göre bu eğilim, dürtüsellik ve dikkat dağınıklığı gibi etkenlerle ağırlaşabiliyor. Araştırmacılar bu iki etkenin süreçte belirleyici rol oynadığını vurguluyor.
Yürütücü işlevler hangi becerileri kapsar?
Yürütücü işlevler; planlama, organizasyon, öz denetim ve davranış kontrolü gibi becerileri kapsıyor. Bu işlevler zayıfladıkça erteleme eğiliminin arttığı belirtiliyor.
Dikkat neden asıl görevden kayar?
Hedefe odaklanmayı sürdürmekte zorlanan kişilerde dikkat, dizi izlemek veya arkadaşlarla buluşmak gibi alternatif aktivitelere kolayca kayıyor. Bu alternatifler zamanla sınav çalışmak gibi asıl görevin önüne geçebiliyor.
Araştırmanın ayrıntıları belli mi?
Kaynak metinde araştırmayı yürüten kurum, araştırmacıların isimleri, örneklem büyüklüğü ve yayın tarihi gibi ayrıntılar belirtilmiyor. Bu nedenle bulgular yalnızca kaynakta yer alan ifadelerle sınırlı olarak aktarılabiliyor.