Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişli çalışanların kademeli emeklilik beklentisi gündemdeki yerini koruyor. Özellikle 2000 ve sonrasında çalışma hayatına başlayanlar, emeklilik yaşının ve prim günü koşullarının yeniden düzenlenip düzenlenmeyeceğini izliyor.
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) temsilcilerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde gerçekleştirdiği görüşme de bu beklentiyi yeniden gündeme taşıdı. Ancak kaynak metinde, görüşme sonrasında Bakanlık tarafından açıklanmış bir düzenleme kararı ya da Meclis’e sunulmuş bir teklif yer almıyor.
EYT SONRASI BEKLENTİ SÜRÜYOR
EYT düzenlemesinin ardından, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigorta girişi bulunan çalışanların emeklilik şartları kamuoyunda tartışılmaya devam etti. Kaynak metinde, 2000 ve sonrasında sigortalı olan milyonlarca kişinin yaş ve prim koşullarında yeni bir uygulama olup olmayacağını takip ettiği belirtiliyor.
Bu kesimin gündemindeki temel başlık, emeklilik şartlarının işe giriş tarihine göre kademeli biçimde değiştirilmesi ihtimali. Buna göre çalışanlar, 2000-2008 arasındaki sigorta girişleri için yaş ve prim tablosunda bir değişiklik yapılıp yapılmayacağını; olası bir düzenlemenin Meclis gündemine gelip gelmeyeceğini merak ediyor.
EMADDER’in Bakanlık çatısı altındaki teması, beklentilerin yeniden konuşulmasına yol açtı. Buna karşın kaynak, görüşmenin içeriğine, Bakanlığın bu talebe yaklaşımına veya görüşme sonrasında atılacağı kesinleşmiş bir adıma ilişkin ayrıntı vermiyor.
KULİSLERDEKİ TASLAK SENARYOSU
Kaynakta yer verilen kulis senaryosuna göre, olası düzenleme sigorta başlangıç tarihine bağlı bir geçiş modeli içerebilir. Bu senaryoda, işe giriş tarihi ilerledikçe hem emeklilik yaşı hem de gerekli prim gün sayısı artıyor.
Önerildiği aktarılan taslakta, 9 Eylül 1999 ile 2000 arasında tescili bulunan kadın çalışanların 43 yaşında, erkek çalışanların ise 45 yaşında emekliliğe hak kazanabilmesi öngörülüyor. Her iki grup için de bu aşamada 6 bin 400 prim günü şartı bulunuyor.
Aynı senaryoya göre takip eden her sigorta giriş yılı için yaş sınırı birer yıl, gerekli prim günü ise 75 gün yükseliyor. Bu nedenle kaynakta, başlangıç koşullarının yalnızca ilk tarih aralığı için değil, sonraki yıllar açısından da kademeli bir yöntemle ele alındığı ifade ediliyor.
Söz konusu tablo, resmî olarak açıklanmış bir düzenleme değil; kaynak metinde kulislerde öne çıkan bir öneri olarak sunuluyor. Bu nedenle yaş ve prim günlerine ilişkin rakamlar kesinleşmiş emeklilik şartları olarak değerlendirilemez.
2008 GİRİŞLİLER İÇİN ÖRNEK
Kulislerde konuşulduğu belirtilen modele göre, 2008 yılında sisteme dahil olan kadın çalışanlar için emeklilik yaşı 51, erkek çalışanlar için ise 53 olarak hesaplanıyor. Her iki grup bakımından gerekli prim günü sayısının 7 bine ulaşacağı öngörülüyor.
Kaynak metin, 2000’den 2008’e kadar olan dönemde her bir sigorta giriş yılı için ayrı bir emeklilik tablosu beklentisine de işaret ediyor. Ancak EMADDER’in savunduğu ifade edilen tablonun 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006 ve 2007 sigorta girişlileri için somut yaş ve prim rakamları kaynakta paylaşılmıyor.
Bu nedenle kaynakta yalnızca başlangıç dönemi olan 9 Eylül 1999-2000 aralığı ile 2008 yılı için örnek koşullar bulunuyor. Aradaki yıllara ilişkin kesin bir yaş veya prim günü hesabı verilmiyor.
SGK UZMANI 2027’Yİ İŞARET ETTİ
Sürece ilişkin değerlendirmede bulunan SGK Uzmanı Ersin Bayav, kademeli emeklilik beklentisi içindeki çalışanlar açısından 2027 yılını işaret etti. Bayav’ın değerlendirmesi, kaynakta resmî takvim ya da kesinleşmiş karar olarak değil, sürece dair uzman görüşü olarak yer aldı.
Bayav, hazırlıkların kademeli bir geçiş modeli üzerine kurulabileceğini belirtti. Uzman, böyle bir düzenleme sayesinde 1999-2008 arasında işe başlayan yüz binlerce vatandaşın aşamalı olarak sisteme dahil edilebileceğini kaydetti.
Kaynakta, kademeli emeklilik konusunda yürürlüğe girmiş bir yasa, Bakanlık tarafından duyurulmuş resmî çalışma veya TBMM’ye iletilmiş kesin bir düzenleme bilgisi bulunmuyor. Bu nedenle 2027 beklentisi ile kulislerdeki yaş ve prim senaryosu, resmî açıklamalarla doğrulanana kadar kesin gelişme olarak sunulamaz.