Yürürlükteki mevzuatta staj ve çıraklık süreleri genel olarak emeklilik başlangıcı sayılmıyor; 1999 öncesi staj ve çıraklık sigortasının emeklilik başlangıcı sayılmasına ilişkin Resmî Gazete'de yayımlanmış yürürlükte bir yasa veya torba yasa düzenlemesi bulunmuyor. TBMM'ye sunulmuş kanun teklifleri var ancak bu teklifler henüz genel kuruldan geçip yasalaşmadı. Staj sigortasında yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primleri yattığı için uzun vadeli yaşlılık ve emeklilik primleri ödenmiş sayılmıyor.
Staj ve çıraklık dönemlerinin emeklilik hesabına başlangıç olarak yazılmasını bekleyen vatandaşlar, TBMM'deki düzenleme çalışmalarını yakından izliyor. Yıllardır bu sürelerin emeklilik başlangıcı kabul edilmesini bekleyenler için konu, Meclis kayıtlarındaki kanun teklifleri üzerinden takip ediliyor.
Özellikle 1999 öncesinde staj veya çıraklık yapanlar açısından sigorta başlangıç tarihinin değiştirilmesi, emeklilik şartlarını doğrudan etkileyebilecek bir adım olarak görülüyor. Meclis kayıtlarında bu yönde düzenleme öngören teklifler yer alıyor; ancak henüz yasalaşmış bir düzenleme bulunmuyor.
STAJ VE ÇIRAKLIK SİGORTASI İÇİN YÜRÜRLÜKTE BİR YASA VAR MI?
Hayır. 1999 öncesi staj ve çıraklık sigortasının emeklilik başlangıcı sayılmasına ilişkin Resmî Gazete'de yayımlanmış, yürürlükte bir yasa veya torba yasa düzenlemesi bulunmuyor.
Mevcut durumda staj veya çıraklık başlangıcını genel olarak emeklilik başlangıcı sayan yürürlükte bir hüküm yok. Bu süreler hâlâ kısa vadeli sigorta kapsamında değerlendiriliyor.
Konuya ilişkin Meclis'e sunulmuş kanun teklifleri bulunuyor; ancak bu teklifler yasalaşmadığı için staj ve çıraklık dönemleri emeklilik başlangıcı olarak işleme alınmıyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Meclis sürecinin tamamlanması gerekiyor.
- Resmî Gazete'de yayımlanmış yürürlükte bir yasa veya torba yasa düzenlemesi bulunmuyor.
- Staj ve çıraklık süreleri hâlâ kısa vadeli sigorta kapsamında sayılıyor.
- TBMM'ye sunulmuş kanun teklifleri var; teklifler genel kuruldan geçmedi.
TBMM'DEKİ STAJ VE ÇIRAKLIK SİGORTASI KANUN TEKLİFİ HANGİ AŞAMADA?
Staj sürelerinin borçlandırılması ve sigorta başlangıcına sayılması yönünde TBMM'ye sunulmuş kanun teklifi önerileri bulunuyor; ancak bu teklifler henüz genel kuruldan geçmedi.
Meclis kayıtlarında bu yönde düzenleme öngören teklifler yer alıyor. Yıllardır bu sürelerin emeklilik başlangıcı kabul edilmesini bekleyen vatandaşlar, Meclis'teki düzenleme çalışmalarını yakından izliyor.
Teklifler genel kurul aşamasına gelip kabul edilmediği için staj ve çıraklık dönemleri şu an emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmiyor. Sürecin sonucu, tekliflerin yasalaşmasına bağlı.
Düzenlemenin kabul edilmesi hâlinde staj ve çıraklık süreleri için borçlanma imkânı doğabilecek ve bu süreler sigorta başlangıcına sayılabilecek. Ancak süreç henüz teklif aşamasında bulunuyor ve tekliflerin hangi takvimle görüşüleceği kaynakta belirtilmiyor.
STAJ SİGORTASINDA HANGİ PRİMLER YATIYOR, EMEKLİLİĞE SAYILIYOR MU?
Staj sigortasında yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primleri yatıyor; uzun vadeli yaşlılık ve emeklilik primleri ödenmiş sayılmıyor.
Staj sigortasında sadece iş kazası ve meslek hastalığı primleri yattığı için bu dönem uzun vadeli sigorta kolları bakımından emeklilik primleri ödenmiş kabul edilmiyor.
Bu nedenle staj dönemi emeklilik hesabında başlangıç olarak dikkate alınmıyor ve kısa vadeli sigorta kapsamında değerlendiriliyor. Çıraklık sigortası için de mevcut durumda genel olarak emeklilik başlangıcı sayan yürürlükte bir düzenleme bulunmuyor.
- Staj sigortasında yatan primler: iş kazası ve meslek hastalığı.
- Uzun vadeli yaşlılık ve emeklilik primleri ödenmiş sayılmıyor.
- Bu nedenle staj süresi kısa vadeli sigorta kapsamında değerlendiriliyor.
STAJ VE ÇIRAKLIK DÜZENLEMESİ KİMLERİ KAPSAYACAK?
Teklifler henüz yasalaşmadığı için kapsam kesinleşmedi; kaynakta öne çıkan grup, 1999 öncesinde staj veya çıraklık yapanlar.
Özellikle 1999 öncesinde staj veya çıraklık yapanlar açısından sigorta başlangıç tarihinin değiştirilmesi, emeklilik şartlarını doğrudan etkileyebilecek bir adım olarak görülüyor. Bu kişiler için staj döneminin başlangıç sayılması, emeklilik tarihini öne çekme beklentisi doğuruyor.
Meclis'e sunulan teklifler, staj sürelerinin borçlandırılması ve sigorta başlangıcına sayılmasını öngörüyor. Kesin kapsam ve koşullar, kabul edilecek metne göre netleşecek.
- 1999 öncesinde staj veya çıraklık yapanlar
- Emeklilik tarihini öne çekme beklentisi taşıyan staj ve çıraklık mağdurları
- Staj sürelerinin borçlandırılmasını talep eden sigortalılar
STAJ SİGORTASINDA DOĞUM BORÇLANMASI İSTİSNASI NEDİR?
Mevcut düzenlemede yalnızca staj başlangıcı ile ilk uzun vadeli sigorta tescili arasında doğum yapan kadınlar için doğum borçlanması gibi dar kapsamlı bir istisna bulunuyor.
Bu istisna, staj ve çıraklık sürelerinin tamamına genel bir emeklilik başlangıcı hakkı tanımıyor; yalnızca belirli koşulu taşıyan kadın sigortalıları kapsıyor.
Staj ve çıraklık sürelerinin emeklilik başlangıcı sayılmasına yönelik genel bir düzenleme ise yürürlükte bulunmuyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Staj sigortası emeklilik başlangıcı sayılıyor mu?
Hayır, yürürlükteki düzenlemede staj sigortası emeklilik başlangıcı sayılmıyor. Staj sigortasında yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primleri yatıyor, uzun vadeli yaşlılık ve emeklilik primleri ödenmiş kabul edilmiyor.
Staj sigortası borçlandırması yapılabiliyor mu?
Henüz yapılamıyor. Staj sürelerinin borçlandırılması ve sigorta başlangıcına sayılması yönünde TBMM'ye sunulmuş kanun teklifi önerileri bulunuyor; ancak bu teklifler genel kuruldan geçmedi.
1999 öncesi staj sigortası emekliliği etkiler mi?
1999 öncesinde staj veya çıraklık yapanlar açısından sigorta başlangıç tarihinin değiştirilmesi, emeklilik şartlarını doğrudan etkileyebilecek bir adım olarak görülüyor. Ancak bu yönde yürürlükte bir düzenleme henüz bulunmuyor.
Çıraklık sigortası EYT kapsamında değerlendirilecek mi?
Çıraklık sigortasını EYT kapsamında değerlendiren yürürlükte bir düzenleme bulunmuyor. Mevcut durumda staj veya çıraklık başlangıcını genel olarak emeklilik başlangıcı sayan bir hüküm yok.
Staj ve çıraklık sigortası düzenlemesi yasalaştı mı?
Hayır, yasalaşmadı. TBMM'ye sunulmuş kanun teklifleri bulunuyor; ancak Resmî Gazete'de yayımlanmış yürürlükte bir yasa veya torba yasa düzenlemesi yok.
Staj sigortasında doğum borçlanması istisnası nedir?
Staj başlangıcı ile ilk uzun vadeli sigorta tescili arasında doğum yapan kadınlar için doğum borçlanması gibi dar kapsamlı bir istisna bulunuyor. Bu istisna, genel bir emeklilik başlangıcı hakkı tanımıyor.