Emekli aylığı hesabında yalnızca prim gün sayısı ve sigortalılık süresi değil, çalışma hayatı boyunca SGK'ya bildirilen prime esas kazançlar da etkili oluyor. Sistemde 1999 öncesi, 1999-2008 arası ve Ekim 2008 sonrası çalışmalar farklı kurallarla hesaplanıyor; ortaya çıkan tutarlar daha sonra birleştirilerek aylık belirleniyor.
Emeklilik başvurusunun verildiği yıl da geçmiş kazançların güncellenmesinde kullanılan katsayı nedeniyle aylığı değiştirebiliyor. Kaynaktaki hesaplamada 2026 için 1,3197 olan katsayının, 2027 için mevcut varsayımlarla yaklaşık 1,2714 seviyesinde kalabileceği öngörülüyor.
ÜÇ DÖNEMDE FARKLI HESAP
Emekli aylığının temelinde ortalama aylık kazanç ile Aylık Bağlama Oranı (ABO) bulunuyor. Ancak bu oranlar ve hesaplama yöntemi, sigortalının hangi dönemde çalıştığına göre değişiyor.
1999 yılı öncesindeki çalışmalar için aylık bağlama oranlarının daha yüksek uygulandığı belirtiliyor. Kaynağa göre 25 yıllık sigortalılık ve 9 bin prim günü esas alınan hesaplamalarda oran yüzde 70'ler seviyesine çıkabiliyor.
1999 ile 2008 arasındaki dönemde aylık bağlama oranları önceki döneme göre düşürüldü. İlk 10 yıl için yüzde 35 oranı esas alınırken, sonraki yıllar için yıllık yüzde 2 artış uygulanıyor. Yirmi beş yıldan sonraki her yıl için ise yüzde 1,5 artış öngörülüyor.
Ekim 2008 sonrasında yürürlüğe giren hesaplama yönteminde, 25 yıllık çalışma için aylık bağlama oranı yüzde 50'ler seviyesine geriliyor. Bu dönemin hesabında enflasyon ve ekonomik büyüme verileriyle oluşturulan güncelleme katsayısı da kullanılıyor.
PRİM GÜNÜ TEK BAŞINA YETMİYOR
Uzun süre çalışmak, tek başına daha yüksek emekli aylığı anlamına gelmiyor. Prim gün sayısının yanı sıra bu primlerin hangi kazanç üzerinden yatırıldığı da ortalama aylık kazancı ve bağlanacak maaşı etkiliyor.
Bu nedenle prim günleri aynı olan iki kişinin emekli aylıkları, SGK'ya bildirilen kazançlarının farklı olması halinde değişebiliyor. Çalışırken yüksek ücret üzerinden prim ödenmesi aylık açısından avantaj sağlayabilirken, gerçek ücretin SGK'ya düşük bildirilmesi uzun vadede aylığı olumsuz etkileyebiliyor.
Prime tabi düzenli ek ödemelerin bordroya doğru yansıtılması da hesaplamada önem taşıyor. Kaynağa göre ikramiye ve prim gibi ödemelerin prime esas kazanca dahil edilmesi, ortalama kazancın artmasına katkı sağlayabiliyor.
Birden fazla işyerinde aynı anda sigortalı çalışanlarda ise prim günü her işyeri için ayrı ayrı artmıyor; bir ay içindeki toplam gün sayısı 30'u geçmiyor. Buna karşılık farklı işyerlerinden bildirilen kazançların toplamı, belirli sınırlar içinde yükseldiği için aylık hesabını etkileyebiliyor.
SON YEDİ YIL STATÜYÜ BELİRLİYOR
Emekli aylığı hesaplanırken yalnızca son birkaç yıldaki ücret dikkate alınmıyor; çalışma hayatı boyunca SGK'ya bildirilen kazançlar hesaba katılıyor. Buna karşılık kişinin hangi statüden emekli olacağının belirlenmesinde son yedi yıllık hizmet süresi önem taşıyor.
Bu dönemdeki yaklaşık 3,5 yıllık çalışma, kişinin SSK veya Bağ-Kur kapsamında emekli olmasında belirleyici olabiliyor. Dolayısıyla aylık hesabı ile emeklilik statüsünün saptanması farklı başlıklar olarak değerlendiriliyor.
Askerlik ve doğum borçlanmasında daha yüksek prime esas kazanç üzerinden ödeme yapılması bazı durumlarda aylığı artırabiliyor. Ancak yüksek kazançtan borçlanmanın peşin maliyeti de yükseldiği için, bunun her durumda ekonomik avantaj sağlayacağı söylenemiyor.
Kaynakta, borçlanma kararında sadece aylıkta oluşabilecek artışın değil, ödenecek toplam bedel ile elde edilecek ek aylığın da karşılaştırılması gerektiği vurgulanıyor.
KATSAYIDA 2026 VE 2027 FARKI
Geçmişte elde edilen kazançların emekli aylığı hesabına taşınmasında kullanılan güncelleme katsayısı, önceki yılın TÜFE değişimi ile büyüme oranının yüzde 30'luk bölümünün birlikte değerlendirilmesiyle belirleniyor. Kaynaktaki formül, “1 + TÜFE + büyüme oranının yüzde 30'u” şeklinde veriliyor.
2026 içinde emeklilik dilekçesi verenlerin hesabında 2025 yılı ekonomik verileri esas alınıyor. Kaynakta 2025 enflasyonu yüzde 30,89, büyüme oranı ise yüzde 3,6 olarak belirtilirken; bu verilerle 2026 güncelleme katsayısının 1,3197 olduğu aktarılıyor.
Ayrıca kaynakta, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 2026 ocak ayında yüzde 12,19, temmuz ayında ise yüzde 17,76 oranında aylık artışı aldığı belirtiliyor. Yıl sonuna kadar dilekçe verenlerin hesabında hem güncelleme katsayısının hem de yıl içindeki bu artışların önem taşıdığı ifade ediliyor.
Dilekçesini 1 Ocak 2027 ve sonrasında vereceklerin hesabında ise 2026 yılının enflasyon ve büyüme verileri kullanılacak. Merkez Bankasının 2026 yıl sonu enflasyon beklentisinin yüzde 26, Orta Vadeli Program'daki büyüme tahmininin ise yüzde 3,8 olduğu varsayımıyla, 2027 katsayısı yaklaşık 1,2714 olarak hesaplanıyor.
KESİN TABLO RESMİ VERİLERLE ÇIKACAK
Kaynağın mevcut projeksiyonuna göre 1,3197 ile 1,2714 arasındaki fark, emekli aylığında yaklaşık yüzde 4'lük avantaja karşılık gelebilir. Bu nedenle emeklilik hakkını tamamlayanlar açısından 2026 içinde dilekçe vermenin daha avantajlı olabileceği değerlendirmesi yapılıyor.
2026 yılında emekli olanların aylıklarını daha erken almaya başlaması da toplam ödeme süresi bakımından ek bir unsur olarak gösteriliyor. Ancak 2027'de kullanılacak katsayı, 2026 yılına ilişkin resmi enflasyon ve büyüme verileri açıklandıktan sonra kesinleşecek.
Bu nedenle emeklilik kararının yalnızca olası maaş farkına göre verilmemesi gerektiği belirtiliyor. Prim günü, prime esas kazanç, emeklilik statüsü ve emeklilik sonrasında elde edilecek toplam gelir de birlikte değerlendirilmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.