Bir Tawil, Mısır ile Sudan arasında yer alan yaklaşık 2 bin 60 kilometrekarelik sahipsiz bir kara parçasıdır. İki ülke de Kızıldeniz kıyısındaki Halaib Üçgeni'nden vazgeçmemek için bu toprağı sahiplenmiyor; bu yüzden bölge 'terra nullius' yani sahipsiz toprak olarak anılıyor.
Bir Tawil, Mısır ile Sudan'ın sınırında bulunan ve hiçbir devletin resmen sahiplenmediği kara parçalarından biri olarak tanımlanıyor. Yaklaşık 2 bin 60 kilometrekarelik alanıyla dünya haritasında sıra dışı bir konuma sahip.
Bölgenin bu hale gelmesinde 19. yüzyılın sonlarında İngiliz yönetiminin hazırladığı sınır haritaları etkili oldu. Bugün Mısır ve Sudan'ın farklı haritaları esas alması, Bir Tawil'i sahipsiz bırakan sürecin başlangıcı olarak gösteriliyor.
BİR TAWİL NEDİR, NEREDE YER ALIR?
Bir Tawil, Mısır ile Sudan arasında yer alan yaklaşık 2 bin 60 kilometrekarelik bir kara parçasıdır.
Bir Tawil, Mısır ile Sudan arasındaki sınırda bulunan, kurak ve ıssız çöl yapısıyla öne çıkan bir bölgedir. Bu kara parçası, uluslararası hukukta 'terra nullius' yani sahipsiz toprak olarak değerlendiriliyor.
Antarktika'daki özel statülü bölgeler dışında hiçbir devletin egemenlik iddiasında bulunmadığı en bilinen yerlerden biri olarak gösterilen Bir Tawil, son yıllarda 'hiçbir ülkenin istemediği kara parçası' başlıklarıyla da merak konusu olmaya devam ediyor.
BİR TAWİL NEDEN HİÇBİR ÜLKENİN SAHİPLENMEDİĞİ KARA PARÇASI?
Bir Tawil'in sahipsiz kalmasının temel nedeni, Mısır ve Sudan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Halaib Üçgeni'ni bırakmak istememesidir.
Bir Tawil, Mısır ile Sudan arasındaki sınır anlaşmazlığının tam ortasında duruyor. Bugün Mısır 1899 tarihli resmi sınırı, Sudan ise 1902 yılında belirlenen idari sınırı geçerli kabul ediyor; ancak iki ülke de Kızıldeniz kıyısındaki stratejik Halaib Üçgeni üzerinde hak iddia ediyor.
İki devlet, Halaib Üçgeni'nden vazgeçmemek için Bir Tawil'i sahiplenmek istemiyor. Çünkü Bir Tawil üzerinde egemenlik iddia etmek, karşı tarafın savunduğu sınır çizgisini kabul etmek ve dolayısıyla Halaib Üçgeni üzerindeki hak talebinden vazgeçmek anlamına geliyor.
BİR TAWİL'İN SAHİPSİZ KALMASINDA 1899 VE 1902 HARİTALARININ ROLÜ NE?
Bir Tawil'in bugünkü sahipsizliği, 1899'da 22. paralelin esas alındığı resmi sınır ile 1902'de kabilelerin yaşam alanlarına ve su kaynaklarına göre yeniden çizilen idari sınır arasındaki farktan kaynaklanıyor.
İngiliz yönetiminin 1899 yılında belirlediği resmi sınıra göre Bir Tawil Sudan tarafında kalıyor, Kızıldeniz kıyısındaki Halaib Üçgeni ise Mısır'a bırakılıyordu.
1902'de yapılan idari düzenlemede ise bölgedeki kabilelerin yaşam alanları ve su kaynakları dikkate alındı. Bir Tawil Mısır'ın yönetimine geçti; ekonomik ve stratejik açıdan daha değerli kabul edilen Halaib Üçgeni ise Sudan'ın idaresine bırakıldı.
Böylece iki farklı harita ortaya çıktı. Mısır'ın kabul ettiği 1899 sınırı ile Sudan'ın kabul ettiği 1902 sınırı arasındaki uyumsuzluk, bölgenin bugün hâlâ çözülemeyen sınır anlaşmazlığının temelini oluşturuyor.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Bir Tawil nerede?
Bir Tawil, Mısır ile Sudan arasındaki sınırda yer alan yaklaşık 2 bin 60 kilometrekarelik kurak bir kara parçasıdır.
Bir Tawil neden sahipsiz?
Mısır ve Sudan, Halaib Üçgeni'ndeki hak iddialarından vazgeçmemek için Bir Tawil'i sahiplenmiyor. Orada egemenlik iddia etmek, karşı tarafın savunduğu sınırı kabul etmek anlamına geliyor.
Terra nullius ne demek?
Terra nullius, sahipsiz toprak anlamına gelir. Bir Tawil, uluslararası hukukta bu kavramla anılan bölgelerden biri olarak değerlendirilir.
Bir Tawil'in yüzölçümü kaç kilometrekare?
Bir Tawil'in yüzölçümü yaklaşık 2 bin 60 kilometrekaredir.
Bir Tawil'de kendi ülkenizi kurabilir misiniz?
Kaynakta bu konuya ilişkin hukuki bir bilgi yer almıyor. Bir Tawil'in 'ülke kurulabilir yer' olarak anılması, bölgenin hiçbir devlet tarafından sahiplenilmemesine dayanan popüler bir anlatıdır.