Kademeli emekliliğin yürürlüğe girdiğine veya yürürlük tarihi belirlendiğine dair kaynakta resmî bir bilgi bulunmuyor. TBMM’ye bu sistemi öngören bir kanun teklifi sunulduğu belirtilirken, İsa Karakaş düzenlemenin geleceğini savundu; Ersin Bayav ise olası yasal düzenleme için 2027 yılını işaret etti.
8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için yaş ve prim günü koşullarının yeniden kademeli biçimde düzenlenmesi talebi sürüyor. Konu, Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) temsilcilerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nda yaptığı görüşmeyle yeniden gündeme geldi.
Kaynakta, TBMM’ye kademeli emeklilik sistemini öngören bir kanun teklifi sunulduğu ifade ediliyor. Ancak teklifin hangi aşamada bulunduğuna, görüşme takvimine ya da kabul edilerek yasalaştığına ilişkin ayrıntı verilmediğinden, mevcut bilgiler kesinleşmiş bir emeklilik takvimi anlamına gelmiyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK DÜZENLEMESİ RESMEN AÇIKLANDI MI?
Kademeli emeklilik için yürürlüğe girmiş veya tarih verilmiş resmî bir düzenleme kaynakta açıklanmadı.
2000 ve sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanlar, emeklilik şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre yeniden düzenlenmesini talep ediyor. Beklentinin odağında, özellikle 8 Eylül 1999 sonrası işe başlayanlar için yaş ve prim günü koşullarının nasıl belirleneceği bulunuyor.
EMADDER temsilcilerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile görüşme yaptığı bilgisi kaynakta yer alıyor. Bu görüşmenin kademeli emeklilik başlığını yeniden gündeme taşıdığı aktarılırken, Bakanlık tarafından yürürlüğe girecek bir modelin, yaş tablosunun veya uygulama tarihinin duyurulduğuna dair bilgi paylaşılmıyor.
Sosyal Güvenlik Başmüfettişi İsa Karakaş, kademeli emekliliği gerekli gördüğünü belirterek, “Emeklilikte kademe kesinlikle gelecek” dedi. Bu ifade bir uzman değerlendirmesi niteliğinde olup tek başına resmî karar ya da yasalaşmış düzenleme anlamına gelmiyor.
- Kaynakta resmî yürürlük tarihi yer almıyor.
- Yaş ve prim gün şartlarını belirleyen kesin bir devlet tablosu açıklanmadı.
- Bakanlık görüşmesi ile TBMM’ye sunulduğu belirtilen kanun teklifi, sürecin gündemdeki başlıkları arasında gösteriliyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK İÇİN MECLİS’E KANUN TEKLİFİ SUNULDU MU?
Kaynağa göre kademeli emeklilik sistemini öngören bir kanun teklifi TBMM’ye sunuldu.
Teklifin sunulmuş olması, düzenlemenin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Bir teklifin kanunlaşması için TBMM’deki görüşme ve yasama süreçlerinin tamamlanması gerekiyor; ancak kaynak metinde teklifin komisyon, Genel Kurul veya kabul aşamasına ilişkin doğrulanmış bir ayrıntı bulunmuyor.
Bu nedenle Meclis’te son durum açısından kaynakta net olarak yer alan bilgi, teklifin TBMM’ye sunulduğu yönünde. Teklif metninin içeriği, hangi tarihte ele alınacağı ve olası düzenlemenin kimleri hangi koşullarla kapsayacağına ilişkin ek bilgi verilmedi.
Karakaş, askerlik borçlanması ve kademe bekleyenlerle birlikte konunun 4 milyondan fazla kişiyi ilgilendirdiğini ifade etti. Bu sayı da Karakaş’ın değerlendirmesi kapsamında aktarılıyor; resmî bir kapsam veya hak sahipliği listesi olarak açıklanmış değil.
- TBMM’ye sunulduğu belirtilen teklifin yasalaştığı bilgisi yok.
- Teklifin görüşme tarihi kaynakta belirtilmedi.
- Teklifin kesin yaş, prim ve kapsam hükümleri kaynakta yer almıyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK NE ZAMAN ÇIKAR?
Kademeli emekliliğin ne zaman çıkacağı resmen belli değil; SGK Uzmanı Ersin Bayav olası bir yasal düzenleme için 2027 yılını işaret etti.
Bayav’ın 2027 değerlendirmesi, teknik altyapı ve aktüeryal hesaplamalar doğrultusunda yapılmış bir öngörü olarak kaynakta yer alıyor. Bu tarih, Bakanlık, SGK veya TBMM tarafından ilan edilmiş bağlayıcı bir yürürlük takvimi değil.
Bayav’a göre hazırlıklar kademeli geçiş modeli üzerine kurulabilir ve 1999-2008 arasında işe girenler sisteme aşamalı biçimde dahil edilebilir. Bununla birlikte, bu modelin hangi başlangıç yıllarını kapsayacağı, yaş avantajının nasıl hesaplanacağı ve prim koşullarının hangi kurallara bağlanacağı henüz resmî olarak açıklanmış değil.
İsa Karakaş ise EYT düzenlemesinden sonra ortaya çıkan farklı emeklilik koşullarına dikkat çekti. Karakaş’ın aktardığı örnekte, 38 yaşındaki bir kadının emekli olabilirken 53 yaşındaki başka bir kadının beklemek zorunda kalması, kademeli modelin gidermeyi hedeflediği eşitsizliklerden biri olarak gösterildi.
- 2027, Ersin Bayav’ın olası düzenlemeye ilişkin tahminidir.
- Resmî yürürlük tarihi açıklanmadı.
- Kaynakta 9 Eylül 1999 sonrası, özellikle 2000-2008 arasındaki sigorta girişleri tartışmanın odağında yer alıyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK TABLOSUNDA YAŞ VE PRİM ŞARTLARI NELER?
Kaynakta yer alan yaş ve prim tablosu resmî bir tablo değil, EMADDER’in savunduğu kademeli emeklilik önerisidir.
EMADDER’in önerisinde 9 Eylül 1999 ile 2000 arasındaki girişler için kadınlarda 43 yaş ve 6.400 gün, erkeklerde 45 yaş ve 6.400 gün prim şartı yer alıyor. Sonraki yıllarda yaş koşulu kadın ve erkek için birer yaş yükselirken, prim gün şartı da her yıl artıyor.
Öneri tablosunda 2001 sigorta girişlileri için kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6.475 gün; 2002 girişliler için kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6.550 gün öngörülüyor. 2003 yılı için kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6.625 gün; 2004 yılı için ise kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6.700 gün talep ediliyor.
Tablonun devamında 2005 girişliler için kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş ve 6.775 gün; 2006 girişliler için kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve 6.850 gün bulunuyor. 2007 girişliler için kadınlarda 50, erkeklerde 52 yaş ve 6.925 gün; 2008 girişliler için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7.000 gün prim şartı savunuluyor.
Karakaş’ın değerlendirmesinde ise memurlar için 9.000 gün, SSK (4A) kapsamındakiler için en az 7.000 gün prim koşulunun korunmasının muhtemel olabileceği ifade edildi. Bu da resmîleşmiş bir şart değil, Karakaş’ın olası modele ilişkin değerlendirmesidir. Karakaş, 9 Eylül 1999 sonrasında, 2000-2008 arasında işe girenler için tek yaş sınırı yerine sigorta başlangıç yılına göre yaş avantajı sağlanabileceğini söyledi.
- 9 Eylül 1999-2000 arası: kadın 43 yaş/6.400 gün, erkek 45 yaş/6.400 gün.
- 2001: kadın 44 yaş/6.475 gün, erkek 46 yaş/6.475 gün.
- 2002: kadın 45 yaş/6.550 gün, erkek 47 yaş/6.550 gün.
- 2003: kadın 46 yaş/6.625 gün, erkek 48 yaş/6.625 gün.
- 2004: kadın 47 yaş/6.700 gün, erkek 49 yaş/6.700 gün.
- 2005: kadın 48 yaş/6.775 gün, erkek 50 yaş/6.775 gün.
- 2006: kadın 49 yaş/6.850 gün, erkek 51 yaş/6.850 gün.
- 2007: kadın 50 yaş/6.925 gün, erkek 52 yaş/6.925 gün.
- 2008: kadın 51 yaş/7.000 gün, erkek 53 yaş/7.000 gün.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Kademeli emeklilik yasalaştı mı?
Hayır. Kaynakta kademeli emekliliğin yasalaştığına ilişkin bilgi bulunmuyor; TBMM’ye bir kanun teklifi sunulduğu belirtiliyor.
Kademeli emeklilik 2027’de çıkacak mı?
2027 için resmîleşmiş bir tarih yok. SGK Uzmanı Ersin Bayav, olası bir yasal düzenleme için 2027 yılını işaret etti.
Kademeli emeklilik kimleri kapsayabilir?
Kaynakta tartışmanın özellikle 8 Eylül 1999 sonrası, 2000-2008 arasında sigorta girişi bulunan çalışanlara odaklandığı belirtiliyor. Kesin kapsam resmen açıklanmadı.
EMADDER kademeli emeklilik tablosu resmî mi?
Hayır. Kaynakta verilen yaş ve prim günleri, EMADDER’in savunduğu öneri tablosudur; resmî emeklilik şartları olarak ilan edilmemiştir.
Kademeli emeklilikte SSK ve memurlar için kaç prim günü konuşuluyor?
İsa Karakaş’ın değerlendirmesine göre SSK (4A) kapsamındakiler için en az 7.000 gün, memurlar için 9.000 gün prim şartının korunması muhtemel olabilir. Bu koşullar resmîleşmiş değildir.